URUPFU RUTUNGURANYE RWA COLONEL BUKISELI LOKITO.
URUPFU RUTUNGURANYE RWA COLONEL BUKISELI LOKITO.
Uvira (RDC), mu masaha ya saa kumi n’ebyiri za mugitondo kuri uyu wa gatatu tariki ya 31 Nyakanga 2025, inkuru yamenyekanye nk’umurabyo: Colonel BUKISELI LOKITO, umwe mu basirikare bakuru ba FARDC (Forces Armées de la République Démocratique du Congo), yapfiriye muri prison militaire ya bataillon PM iherereye mu Camp Kokolo, aho yari afungiwe kuva nijoro ryo ku wa kabiri.
Colonel Bukiseli, wari usanzwe azwi nk’umugaba ukomeye mu ntara ya Kivu y’Epfo, yafashwe n’inzego z’umutekano mu masaha ya nijoro ubwo bivugwa ko yari yagiye kugura indaya. Icyakora, amakuru ava mu muryango we no mu bantu ba hafi baravuga ko yagambaniwe, bamwe mu bo bafatanyaga bamukururira mu mutego nkana.
“Yari atangiye kugira impungenge z’imitwe y’abasirikare bagenzi be bamutereranye, ntiyari asanzwe ajya aho bamufatiye,” nk’uko bivugwa n’umwe mu basirikare bakoranye nawe, utifuje gutangazwa izina.
Ihohoterwa n’urupfu mu buryo bw’agashinyaguro
Ubuhamya buva imbere muri gereza ya gisirikare bugaragaza ko Colonel Bukiseli yakubiswe bikabije n’abasirikare b’inzego zamufashe, ubwo yageragezaga kuzamura ijwi, atangaza ko afunzwe ku buryo butemewe n’amategeko. Nyuma y’iyo myigaragambyo ye, yakubiswe kugeza avuyemo umwuka.
Imodoka yamujyanye kwa muganga yageze ku bitaro bya gisirikare bya Camp Kokolo amaze gupfa.
Akavuyo muri Uvira: igitutu hagati y’abasirikare ba FARDC
Iyi nkuru y’urupfu rwe ikimara gutangazwa, umwuka mubi watangiye kurushaho kuzamuka muri Uvira, aho bivugwa ko abasirikare bari mu mutwe yamazemo igihe bashaka kwihorera. Inkuru ziravuga ko hari amasasu yaturitse mu duce twa Kilomoni, Kamalondo, na Mulongwe mu masaha ya saa tatu za mu gitondo.
“Ubu turi mu bwoba, dushobora kubura amahoro uyu munsi,” nk’uko bivugwa n’umuturage wa Mulongwe, umwe mu batuye hafi ya camp.
Ese harimo politiki? Intambara y’intebe cyangwa kwikiza abahanganye
Bamwe mu basesenguzi bemeza ko urupfu rwa Colonel Bukiseli rutari urwo kwirengagizwa nk’urugomo rusanzwe, ahubwo rushobora kuba rufitanye isano n’imvururu z’imbere mu ngabo, aho hari amakuru y’uko yari yaratangaje ko afite dosiye ziremereye z’abacuruza intwaro ku ruhande.
Bivugwa ko hari abategetsi bakuru bamubonaga nk’umuntu ushobora guhungabanya inyungu zabo.
Gusaba iperereza ryigenga n’impuruza ku burenganzira bwa muntu
Imiryango irengera uburenganzira bwa muntu muri RDC irasaba ko hakorwa iperereza ryigenga ku rupfu rwa Colonel Bukiseli, by’umwihariko hakitabwa ku:
Icyateye ifatwa rye mu buryo bw’amayobera,
Impamvu yakubitiwe muri gereza ifunze, kandi acumbikiwe na bagenzi be,
Icyemezo cy’ubuyobozi bwa FARDC ku mikorere mibi ya bamwe mu bayobozi.
Igisirikare gikeneye isuku mu miyoborere
Iyi nkuru y’incamugongo ije mu gihe RDC ikomeje kunyeganyezwa n’umutekano muke, ruswa, n’ubwumvikane buke hagati y’imitwe y’ingabo. Urupfu rwa Colonel Bukiseli rushobora kuba urutare rusunitse izindi ntambara zishobora kuzashyamiranya ingabo z’igihugu hagati yazo.
Iri ni isomo rikomeye rikeneye kwitabwaho n’abayobozi b’igisirikare, Leta ya Kinshasa, ndetse n’abafatanyabikorwa b’amahanga.
Colonel Bukiseli Lokito
Yari umugabo w’ijambo, umugaba w’imirwano, umugabo w’inkovu mu mutima no ku mubiri. Yaravugaga abantu bakumirwa, ariko nanone akagira isoni iyo ageze imbere y’umugore ugeze mu zabukuru. Yari umusirikare, ariko imbere ye yari umuntu. Uwo munsi, ijwi rye ryaracecetse. Uko byagenze, nta munwa wabishobora gusobanura, ariko amateka ntiyemera guceceka.
Colonel Bukiseli Lokito yari azwi mu ngabo za FARDC nk’umwe mu bagabo batari basanzwe. Yari umusirikare umaze imyaka irenga 20 mu gisirikare cya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Yari afite izina rikomeye mu turere twa Uvira, Fizi na Baraka, aho yagiye ayobora ibirindiro bikomeye mu bihe bikomeye.
Abasanzwe bamuzi bavuga ko yari umuntu uhorana agatabo mu mufuka aho yandikagamo buri kintu, nk’aho yari azi ko azabisiga. Yandikaga amazina, ibihe, amagambo y’abantu, ndetse rimwe na rimwe akandika ibitekerezo bye ku gihugu cye. Aho yabaga hose, yitwaraga nk’umuntu uri maso, ariko mu maso ye hagaragaraga agahinda karambye nk’uwari warigeze gukubitwa n’ibihe.
Umunsi umwe waje nk’undi, urangira nk’ikizira
Ku mugoroba wo ku wa kabiri, tariki ya 30 Nyakanga, amasaha y’umwijima ageze Uvira, igisirikare cyatangije igikorwa bise “nettoyage de nuit”, umusako wo gufata abantu bakekwaho imyitwarire mibi. Ni muri urwo rukurikirane ibintu byatangiye guhindura isura. Bivugwa ko Colonel Bukiseli yari yagiye hanze, byavugwaga ko yagiye kugura indaya.
Ariko se, byari byo koko?
Hari abavuga ko yagambaniwe, ko abari bamuzi neza bamuhamagaye ku bwumvikane bw’inshuti, agasohoka atunguwe n’abasirikare baje kumufata. Bamuhambiriye nk’igisambo, bamujyana kuri bataillon PM mu nkambi ya Kokolo, aho yakiriwe nabi kurushaho.
Ubuhamya bw’abari aho bugaragaza ko yari yabajije impamvu bamufunze, agerageza kuzamura ijwi rye, avuga ko bakoze ikosa ry’amategeko, ko atari akwiye gufatwa gutyo nk’inyamaswa.
Ibyakurikiyeho ni agahomamunwa: yakubiswe, asukwaho amazi, ageze aho umutima urahagarara.
Urupfu rutavugiwe mu ruhame, ruteye impaka n’umujinya
Akimara gupfa, ibitaro bya gisirikare byabitangaje nk’urupfu rusanzwe, “conséquence de crise cardiaque”, bavuga ko umutima we wahagaze. Ariko abantu be ntibabyemeye.
“Bukiseli yari muzima, yari atuje. Yari yizeye ko afitiwe icyizere na Leta. Ariko byari ibinyoma,” amagambo y’umusirikare mukuru wari inshuti ye, wanze ko izina rye ritangazwa.
Mu gace ka Uvira, byabaye nk’inkuba ikubise. Abasirikare bo mu gice yakomokamo batangiye kwinubira ubwicanyi bwakorewe umugaba wabo. Hari abaraye ku masasu.
Ubuzima bw’imbere, abantu batamenye
Bukiseli yari yarabaye impfubyi akiri muto, akavamo umusirikare uri hejuru. Yari afite abana batatu, umugore umwe yasize mu buhungiro i Bukavu. Mu ibanga, yari yaratangiye gutegura gusezera ku gisirikare, agashaka kwandika igitabo yise “J’ai porté les armes, pas les mensonges”.
Hari icyari kimurimo cyari cyatanze gasopo, yari azi ko hari abashaka kumuca intege, ariko ntiyakekaga ko urupfu ari rwo ruri imbere.
Colonel Bukiseli yapfanye ubuhamya, yapfanye ibanga ry’inyeshyamba yazanye agahindura abasivili, yapfanye umujinya wo kubona ingabo zihinduka ibikoresho by’inda n’ubugambanyi.
Yapfanye ibibazo byinshi igihugu cye kitigeze kimusubiza. Yapfanye ukuri kutazavugwa, keretse niba hari inkoramutima zizagira ubutwari bwo kukwandika ku rupapuro.
Urupfu rwa Colonel Bukiseli Lokito ntabwo rwabaye gupfa gusa. Ni isura y’igihugu cyacitsemo ibice, aho abashinzwe kurinda abanyagihugu bicwa n’abashinzwe kubahagararira. Ni icyumweru gitangira gishushanya imvura y’amaraso ishobora kugwa mu gisirikare cya RDC, igihe ukuri kuzaba gukomeje guhishwe.
“Abapfa si bo bashira, ahubwo abibagirana ni bo bava mu mateka.”