EUGENE OFFICIAL

Umutoza w’u Bufaransa mu magare yabuze icyo anenga u Rwanda
AMAKURU IMIKINO

Umutoza w’u Bufaransa mu magare yabuze icyo anenga u Rwanda

Sep 27, 2025

Umutoza w’u Bufaransa mu magare yabuze icyo anenga u Rwanda

Umutoza w’Ikipe y’Igihugu y’u Bufaransa y’Amagare, Thomas Voeckler, yemeje ko u Rwanda ari igihugu kitamworoheye kubona icyo yakinenga, nyuma y’iminsi we n’abakinnyi be bamaze bakiriye neza uko bakiriwe, bishimira uburyo bwo kubaho ndetse n’imyiteguro yo kwakira Shampiyona y’Isi y’Amagare ya 2025.

Ibi yabigarutseho mu kiganiro yagiranye na televiziyo mpuzamahanga France 24, aho yavuze ko ibyo we n’abakinnyi be babonye mu Rwanda ari iby’akarorero, bityo bakaba biteguye gukoresha imbaraga zose kugira ngo bitware neza muri iri rushanwa rikomeye.

Shampiyona y’Isi y’Amagare ya 2025: Umunsi ku munsi

Guhera ku wa 21 Nzeri kugeza ku wa 28 Nzeri 2025, Umujyi wa Kigali wabaye igicumbi cy’amagare ku isi. Abakinnyi barenga 1,000 baturutse mu bihugu bisaga 75 bari kwitabira iri siganwa ry’amateka.

Kigali yuje ibendera ry’amarangamutima, abaturage babyina mu mihanda, abacuruzi bungukira mu buhahirane, abashyitsi bakirirwa mu mahoteli agezweho. U Rwanda, rumaze igihe rufatwa nk’igihugu cy’imisozi igihumbi, rwabaye igicumbi cy’abakunda siporo y’amagare.

Thomas Voeckler: Umutoza w’imyitwarire n’uburambe

Thomas Voeckler, wahoze ari umukinnyi w’icyamamare mu Bufaransa, wamenyekanye cyane mu irushanwa rya Tour de France, ubu ni umutoza w’Ikipe y’Igihugu y’u Bufaransa kuva mu 2019. Ubufaransa ni kimwe mu bihugu bikomeye ku isi mu mukino w’amagare, aho buri gihe kiba gitegerejwe ku buryo cyitwara.

Mu kiganiro cye, yagize ati: “Abakinnyi bacu bamaze gusiganwa hirya no hino ku isi. Ariko bambwiye ko hano mu Rwanda ari ahantu hihariye. Hari umucyo mu mujyi, imihanda imeze neza kandi hoteli ziri ku rwego rwo hejuru. Nashatse ikintu nahanenga, gusa sindakihasanga kugeza ubu.”

Ikirere cy’u Rwanda: Inshingano nshya ku bakinnyi

N’ubwo Voeckler yagaragaje ko mu Rwanda nta makemwa yabonye mu mitegurire, yavuze ko igisigaye ari ukwiyumvisha imiterere y’ikirere. Kigali ifite ubushyuhe buhoraho hagati ya dogere 24 na 28, bikaba bisaba abakinnyi baturutse mu Burayi kwitoza kurushaho kugira ngo batagorwa n’ibihe.

Ati: “Ubundi uba ugomba kwiyakira. Twari tubizi ko mu Rwanda hashyushye. Ubu abakinnyi barimo kugerageza kwinjira mu mutuzo n’ibihe bihari. Ni intambwe yo kwiga uko wihangana, kuko siporo y’amagare si iyo ku mutwe gusa, ahubwo ni no ku mubiri.”

Uko Abafaransa babonye u Rwanda

Abakinnyi b’u Bufaransa, ab’abagabo n’abagore, basuye imijyi itandukanye, batembera mu mihanda ya Kigali ndetse no mu misozi izengurutse. Abenshi bagaragaje ko batunguwe n’uburyo abaturage b’u Rwanda bafana, bakabashyigikira n’igihe batari iwabo.

Umukinnyi umwe yaragize ati: “Nari nzi ko Afurika ari ahantu hashyushye, hari imihanda itarimo ubwiza. Ariko uko nabonye Kigali, imihanda igezweho, abantu b’inyangamugayo, byanshimishije cyane. Byatumye numva ndi mu rugo.”

U Rwanda rwiyubaka binyuze mu mikino

Kuva u Rwanda rwatangira gukoresha siporo nk’uburyo bwo kwiyubaka, imikino y’amagare yabaye intwaro ikomeye yo kumenyekanisha igihugu. Tour du Rwanda yabaye imwe mu marushanwa akomeye muri Afurika, yitabirwa n’amakipe akomeye ku isi.

Kwakira Shampiyona y’Isi byongeye kugaragaza ko u Rwanda rufite ubushobozi bwo gutegura ibirori bikomeye ku rwego mpuzamahanga.

Inyungu ku bukungu

Hoteli zo mu Mujyi wa Kigali zuzuye, abacuruzi bungukira mu kugurisha ibikoresho n’ibiribwa, abashoferi b’amataxi n’abamotari babona abagenzi ku bwinshi. Minisiteri y’Ubukerarugendo yagaragaje ko iri rushanwa rizinjiriza igihugu miliyari nyinshi z’amafaranga y’u Rwanda mu buryo bw’ubukerarugendo n’ubucuruzi.

Abaturage bavuga iki?

Mu mihanda ya Kigali, abaturage bakurikirana amasiganwa bafite ibyishimo.

Mukamana Alice, ufite imyaka 27, yagize ati: “Nigeze kubona Tour du Rwanda, ariko Shampiyona y’Isi iratandukanye. Abakinnyi baturuka imihanda yose, byatumye numva u Rwanda rugeze kure.”

Rwema Jean Bosco, umucuruzi, we ati: “Abashyitsi baraje bagura ibintu byinshi. Turabona inyungu mu bucuruzi, kandi bituma igihugu cyacu kimenyekana.”

Politiki yo kwakira amahanga

U Rwanda rwatangiye gushyira imbere politiki yo kwakira amahanga mu rwego rwa siporo, ubukerarugendo n’imibanire. Mu myaka yashize rwakiriye inama za CHOGM, inama za AU, n’ibindi bikorwa bikomeye by’ubucuruzi.

Kwakira Shampiyona y’Isi y’amagare byahaye isura nshya igihugu, bigaragaza ko gifite ubushobozi bwo kwakira amahanga mu buryo bugezweho kandi burambye.

Icyo bivuze ku Bufaransa

Kuba umutoza w’u Bufaransa avuga ko nta na kimwe yanenga u Rwanda, ni ubutumwa bukomeye. Ubufaransa bwigeze kugira ibihe bitoroshye mu mubano n’u Rwanda, ariko imikino iri kugaragaza inzira nshya yo gukomeza guhuza impande zombi.

Nyuma y’iminsi itandatu ya Shampiyona y’Isi y’amagare ibera i Kigali, umutoza w’u Bufaransa Thomas Voeckler yavuze ko u Rwanda ari igihugu atabona icyo anenga. Imyiteguro, hoteli, imihanda n’imibanire byatumye abakinnyi be b’amagare bumva bafite ikizere cyo kwitwara neza.

U Rwanda rukomeje kwiyubaka binyuze mu mikino, rutanga ishusho y’igihugu gifite amahoro, gikora neza kandi gifite ubushobozi bwo kwakira amahanga. Shampiyona y’Isi y’amagare ya 2025 yabaye ikimenyetso gikomeye cy’uko siporo ifite imbaraga zo guhuza abantu, kumenyekanisha igihugu no kubaka ejo hazaza.