UMUNYAKOREYA YAKOZE IJISHO RY’IKORANABUHANGA RIRINDA IMPANUKA ZITERWA NO KURENGARIRA TELEFONI

UMUNYAKOREYA YAKOZE IJISHO RY’IKORANABUHANGA RIRINDA IMPANUKA ZITERWA NO KURENGARIRA TELEFONI

Mu gihe abantu benshi ku isi basigaye bamara umwanya munini bareba mu matelefoni yabo aho kuba mu nzira, bishobora gutera impanuka, umunyakoreya witwa Paeng Min-wook, w’imyaka 28, yakoze agashya kitamenyerewe: ijisho ry’ikoranabuhanga rishobora kugenzura ibibera imbere y’umuntu ugiye kugongana cyangwa kugwa, rikamurinda impanuka.

Iri jisho ryiswe na we “The Third Eye” cyangwa Ijisho rya Gatatu, rikoreshwa mu buryo bwo kurinda abantu bakunze kugenda barenga imihanda cyangwa inzira bareba mu matelefoni yabo. Abashakashatsi n’abahanga mu by’ikoranabuhanga bavuga ko iyi ari imwe mu ntambwe ikomeye igaragaza uko ubumenyi bushobora gukemura ibibazo by’igihe tugezemo.

UKO IRYO JISHO RIKORA

Ijisho rya Paeng rigizwe n’agakoresho k’ikoranabuhanga gasa n’ijisho ry’umuntu, gashyirwa ku ruhande rw’uruhu cyangwa ku mutwe w’umuntu. Iyo umuntu arimo kugenda areba muri telefoni, iri jisho riba rifite sensor na kamera bigenzura ibiri imbere.

Iyo hari igituma umuntu ashobora kugongwa, nko gusatira igipangu, igisenge, cyangwa undi muntu, iri jisho ritanga ikimenyetso cy’ijwi (alarm) riburira nyiraryo.

Iyo umuntu asatira umuhanda n’ibinyabiziga bigenda, nabwo ritanga ikimenyetso kimwibutsa guhagarara.

Ribasha kumenya intera iri hagati y’umuntu n’ikintu ari hafi kugonga, rikarinda ko yakomeretswa n’impanuka zoroheje cyangwa zikomeye.

Paeng avuga ko yakoze iri jisho kubera ko yabonaga abantu benshi cyane mu mujyi wa Seoul, ari na ho atuye, bagenda bareba muri telefoni ku buryo bushobora guteza ibyago byinshi.

INTEGO Y’UMUSORE W’UMUHANGA

Paeng Min-wook ni umunyeshuri mu ishuri ry’ubugeni n’ikoranabuhanga muri Koreya y’Epfo. Yavuze ko igitekerezo cy’iri jisho cyaturutse ku mibereho ya buri munsi mu mujyi wa Seoul, umujyi ukungahaye ku ikoranabuhanga aho buri wese aba afite smartphone.

Mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru ryo muri Koreya, yagize ati:

“Twese tuba dufite telefoni mu ntoki. Iyo turi mu nzira, tugenda turimo kwandika ubutumwa, kureba imbuga nkoranyambaga, cyangwa gusoma amakuru. Nibwo naje gutekereza nti: ese umuntu yashyirirwa ijisho rya gatatu rimufasha kubona aho atari yarebye?”

Uyu musore avuga ko igitekerezo cye atari icy’iterabwoba cyangwa gushaka guca intege abantu, ahubwo ari ugushaka guhuza ubuzima bwa buri munsi n’ikoranabuhanga rigezweho.

IKIBAZO CY’ABANTU BARANGARIRA TELEFONI

Abahanga mu mibereho y’abantu bavuga ko kureba cyane telefoni mu nzira ari kimwe mu bitera impanuka ku rwego rwo hejuru mu mijyi myinshi yo ku isi. Mu bihugu byinshi byateye imbere, harimo Koreya y’Epfo, Leta Zunze Ubumwe za Amerika, U Budage n’u Buyapani, hari raporo zigaragaza ko abantu bagonga imodoka cyangwa bagwa mu mihanda kubera kurangarira mu matelefoni.

Mu mwaka wa 2023, Koreya y’Epfo yatangaje ko impanuka ziterwa n’abantu bagenda bareba telefoni zariyongereye ku kigero cya 12%.

Mu mijyi nka New York cyangwa Tokyo, inzego zishinzwe umutekano zagaragaje ko urubyiruko ruri mu myaka 18–30 aribo benshi bakunze kugwa muri izi mpanuka.

Ibi byose nibyo byatumye igitekerezo cya Paeng Min-wook gifatwa nk’igikomeye, kuko kigaragaza uko ikoranabuhanga rishobora guhangana n’ikibazo cy’imibanire ya muntu n’amatelefoni.

IJISHO RYA GATATU NK’UMUKANGURA

Ikoranabuhanga rya Paeng rifite agashya: ntirigamije gusimbura amaso asanzwe y’umuntu, ahubwo rigamije kumukangura.

Iyo umuntu akomeje kureba muri telefoni, iri jisho ryerekana ko hari ikibazo imbere, rigatanga ikimenyetso gituma areba aho ari kugenda. Bityo rikaba rifasha umuntu kutibagirwa ko ari mu nzira itarimo umutekano.

Ni uburyo bwo kwibutsa umuntu ko agomba kuba maso, nk’uko telefone izajya ikwibutsa ko ushaka guhamagara cyangwa ubutumwa bukugeraho.

IMPUNGEGE N’IBITEKEREZO BITANDUKANYE

N’ubwo benshi babonye iri jisho nk’igisubizo cy’ingorabahizi, hari abavuga ko rishobora no kwongera kurangaza abantu.

Umwe mu bakoresha imbuga nkoranyambaga yagize ati:

“Niba abantu basigaye bakeneye ijisho rya gatatu kugirango batagongana, ubwo se ntabwo bigaragaza ko turi kugenda dutakaza ubushobozi bwo kwitwararika? Ese aho ntibizadutera kumva ko ikoranabuhanga rigomba gukora byose mu mwanya wacu?”

Abandi ariko bavuga ko iki ari igitekerezo cyiza gishobora gutanga akazi no guhindura uburyo abantu babaho, cyane cyane mu mijyi yihuta.

Prof. Kim Soo-jin, impuguke mu by’ikoranabuhanga rya robot, yavuze ati:

“Iri jisho ryerekana ko ikoranabuhanga rishobora kugenzura imico mibi y’abantu. Ariko rikwiye gufatwa nk’igikoresho cy’ubufasha, atari igisubizo cy’ingenzi ku mico yacu.”

AHANTU H’UBUCURUZI N’ITERAMBERE

Mu gihe iri jisho rikomeje kuvugisha benshi, hari amakuru avuga ko ibigo bikomeye mu by’ikoranabuhanga muri Koreya y’Epfo byatangiye kuganira na Paeng kugira ngo barebe uko bashora imari muri iki gitekerezo.

Birashoboka ko iri jisho rizagera ku isoko mu myaka mike iri imbere, rikazaba rifite version zigezweho kurushaho, nk’uko bikorwa ku matelefoni cyangwa amasaha y’ikoranabuhanga.

Abakoresha amagare na moto bashobora kurigiramo inyungu, kuko ribafasha kumenya ibyo bashobora kugongana nabyo.

Abantu bakora mu nganda zifite imirimo yo kugenda mu nzira nyinshi, bashobora kurikoresha nk’igikoresho cyo kurinda umutekano.

ISOMO KU MUBANO W’UMUNTU N’IKORANABUHANGA

Ijisho rya Paeng Min-wook rigaragaza uko umuntu agenda arushaho guhuza ubuzima bwe bwose n’ikoranabuhanga.

Mu gihe cyashize, abantu bakoreshaga telefone gusa mu gihe gito; ariko ubu, abenshi bamara amasaha menshi ku mbuga nkoranyambaga cyangwa ku rubuga rwa interineti. Ibi bituma bagenda badatekereza ku buzima bwabo bw’ahantu bari.

Ijisho rya gatatu ririmo kwerekana ko ikoranabuhanga ritakiri igikoresho cyo gufasha gusa, ahubwo ritangiye kuba umurinzi w’imibereho ya muntu.

AHO ISI IGIYE

Ubu bushakashatsi bwa Paeng bushobora gufungura inzira ku bindi bikoresho byinshi by’ikoranabuhanga bizajya bikora nk’amaso cyangwa amatwi y’inyongera.

Abafite ubumuga bwo kutabona bashobora kubyungukiramo cyane, kuko iri jisho ry’inyongera ryabafasha kumenya aho bagiye kugongana.

Abasirikare cyangwa abashinzwe umutekano bashobora kurikoresha mu bikorwa byo kugenzura inzira zitazwi.

Ababyeyi bashobora kurikoresha mu kurinda abana babo batoya bagenda bakina bareba telefoni.

Paeng Min-wook, umusore ukiri muto, yerekanye ko ikoranabuhanga rishobora kuba igisubizo cy’ibibazo bya buri munsi abantu bahura nabyo. N’ubwo hari impungenge ku mikoreshereze yaryo, iri jisho ry’ikoranabuhanga rihagaze nk’icyitegererezo cy’uko ubumenyi bushobora guhindura imikorere y’abantu n’umutekano wabo.

Mu gihe isi ikomeje kwibaza aho ikoranabuhanga rizatugeza, iri jisho rya gatatu rirerekana ko igihe kizaza cyacu kizaba kirimo guhura hagati y’ubuzima bwa muntu n’ubw’ubwenge bw’ikoranabuhanga.