UBURASIRAZUBA BWA CONGO: AFC/M23 YINJIJE ABAKOMANDO 7,437 BASOJE IMYITOZO YA GISIRIKARE
UBURASIRAZUBA BWA CONGO: AFC/M23 YINJIJE ABAKOMANDO 7,437 BASOJE IMYITOZO YA GISIRIKARE
Kuri iki Cyumweru mu kigo cya gisirikare cya Rumangabo, mu karere ka Kivu ya Ruguru, habereye umuhango ukomeye wo kwinjiza mu ngabo za AFC/M23 abakomando bashya 7,437 basoje imyitozo ikomeye ya gisirikare. Uyu muhango wayobowe na Gen Sultani Makenga, umuyobozi w’uyu mutwe, wari witezwe cyane mu Burengerazuba bwa Kivu ndetse no mu rwego mpuzamahanga.
Kuba AFC/M23 ikomeje gukura mu buryo bwa gisirikare ndetse no mu rwego rwa politiki, byatumye bamwe bavuga ko Kivu ya Ruguru na Kivu y’Amajyepfo bigenda bifata isura y’igihugu cyigenga, aho hari inzego nk’iza Leta zisanzwe: mu bucamanza, ubuyobozi bw’inzego z’ibanze, kugeza ku ngabo n’abapolisi bigenzura umutekano.
Imyitozo irangiye: Abakomando ba AFC/M23 barahiye
Abo basirikare 7,437 barangije imyitozo bamaze amezi menshi bigishwa ibijyanye no kurwana ku rugamba, gukoresha intwaro za kijyambere, imyitozo ngororamubiri ndetse no kwigishwa indangagaciro za AFC/M23.
Gen Makenga yabwiye abari aho ko aba basirikare bashya bagomba kurangwa n’ikinyabupfura no kubaha abaturage, kuko ari bo bagomba kubarwanira. Yagize ati: “Muzaba abasirikare b’igihugu cyose, si abo mu karere kamwe gusa. Abaturage benshi bakiri mu buhungiro bagomba kubona ko AFC/M23 ibabereye uburinzi n’icyizere cyo gusubira mu gihugu cyabo.”
Abahoze mu ngabo za Leta nabo binjiye muri AFC/M23
Bimwe mu byagarutsweho cyane muri uyu muhango ni uko muri aba basoje imyitozo harimo abasirikare benshi bahoze ari mu ngabo za Leta ya Congo (FARDC). Bamwe bafatiwe ku rugamba, abandi biyemeje kwiyunga na AFC/M23 nyuma yo kwinjira mu biganiro byo guhindura imyumvire.
Umwe muri bo, wari ufite ipeti rya Capitaine, yagize ati: “Twari tuzi ko turi kurwanira igihugu, ariko twasanze ari igihugu kidufata nk’aho tutari abacyo. AFC/M23 yaduhaye amahirwe yo kugaragaza impano zacu kandi tugakorera abaturage bacu.”
AFC/M23 nk’imitwe ya Leta mu buryo bushya
Hashize amezi menshi AFC/M23 igaragara nk’umutwe ugendera ku miterere y’igihugu kigenga, habaye ikizamini cy’Abacamanza mu rwego rwo gushyiraho inkiko zizakora mu duce bafashe. Ubu noneho binyuze mu gushinga igisirikare gikomeye, bigaragaza ko uyu mutwe udashaka gusa intsinzi ku rugamba, ahubwo unashaka gukora nk’igihugu gifite inzego zose.
Abasesenguzi bavuga ko ibi bishobora gutuma ibiganiro bya Kinshasa na AFC/M23 biba bitoroshye, kuko uyu mutwe ushobora kuvuga ko utagishaka gusa gusangira ubutegetsi, ahubwo wifuza kugira ijambo rikomeye mu miyoborere y’igihugu.
Icyizere cya Gen Makenga
Mu butumwa yagejeje ku basirikare bashya, Gen Makenga yavuze ko AFC/M23 izakomeza guharanira ko abaturage bose bagira uburenganzira bungana, kandi ko nta muturage uzongera kujya mu buhungiro azira ubwoko bwe cyangwa imiterere ye.
Yagize ati: “Twese turi abana b’igihugu kimwe. Ibyo twakoreraga ku rugamba ni byo tugomba gukorera abaturage mu mahoro. Abakiri mu buhungiro bagomba kugaruka. Abasirikare muri mwe mwigeze kuba aba Leta, ntimuzigere mwibagirwa ko ubu mufite inshingano nshya: kurengera abaturage, ntimuzongere kuba abicanyi babo.”
Kuki AFC/M23 ikomeje gukura?
AFC/M23 yashinzwe mu ntangiriro z’ibihe bya 2012, iza kongera kubyutsa umutwe mu myaka yashize nyuma yo gushinjwa gukumira no guharanira inyungu z’Abanyekongo n’abandi bafatwa nk’abatabona umwanya mu miyoborere ya Congo.
Mu myaka ibiri ishize, uyu mutwe wagabye ibitero bikomeye mu Burasirazuba bwa Congo, maze ugera ku buryo bufite imbaraga zifite ingaruka zikomeye ku mutekano w’igihugu hose.
Abasesenguzi bavuga ko impamvu nyamukuru ituma AFC/M23 ikura ari ubufatanye bw’abaturage b’abahoze bafitanye ikibazo n’ingabo za Leta, ndetse no kuba uyu mutwe ukoresha uburyo bugezweho mu gisirikare, ugereranyije n’ingabo za FARDC zikomeje kunengwa kuba zifite intege nke.
Ibiganiro na Leta ya Kinshasa
N’ubwo Kinshasa ikomeje kugirana ibiganiro na AFC/M23, biragaragara ko intambwe ikiri ndende. Guverinoma ya Congo ishaka ko uyu mutwe ushyira intwaro hasi, mu gihe AFC/M23 yo ivuga ko ishaka ko haba impinduka mu buryo bw’imiyoborere, cyane cyane ku byerekeye uburenganzira bw’amoko n’uruhare rw’abaturage mu butegetsi.
Umwe mu basesenguzi b’i Goma yagize ati: “Iyo AFC/M23 irimo gushyiraho inzego zayo z’ubutabera, inzego z’umutekano ndetse n’ubuyobozi bw’inzego z’ibanze, bisobanuye ko itakiri umutwe w’inyeshyamba gusa, ahubwo iri kwiyubaka nk’igihugu. Ibi bizatuma ibiganiro n’Ingoma ya Kinshasa bigorana.”
Ingaruka ku mutekano w’akarere
Uganda iherutse kugaragaza impungenge z’uko intambara ya Congo ishobora gusakara mu duce twayo two ku mupaka, cyane cyane muri Kisoro na Bunagana.
Umuhango wo kwinjiza aba 7,437 mu ngabo za AFC/M23 ni ikimenyetso cy’uko uyu mutwe ukomeje kugenda ushinga imizi nk’igisirikare gikomeye mu Burasirazuba bwa Congo.
Kuba AFC/M23 ikomeje gushyiraho inzego za Leta zayo, birerekana ko iri kwiyubaka mu buryo bushobora guhindura isura ya politiki ya Congo. Nyamara nanone, ibi bishobora gusenya burundu icyizere cy’amahoro, kuko Kinshasa ishobora kutemera ko hari undi mutwe wiyubaka nk’igihugu mu gihugu cyabo.
Aho ibintu bigeze, abasesenguzi bemeza ko ikibazo cya Congo gikeneye ubuhuza bw’amahanga bufite imbaraga, kugira ngo hatabaho indi ntambara yarushaho gusenya ubuzima bw’abaturage no guhindura uduce twinshi ibihoterwa n’intambara zidashira.