EUGENE OFFICIAL

Sematama wa Twirwaneho yagize icyo atangaza ku masezerano ya Doha. Bikomeje kugorana
AMAKURU MU MAHANGA POLITIKE UMUTEKANO

Sematama wa Twirwaneho yagize icyo atangaza ku masezerano ya Doha. Bikomeje kugorana

Aug 11, 2025

Sematama wa Twirwaneho yagize icyo atangaza ku masezerano ya Doha. Bikomeje kugorana

Twebwe ntituri abasinye amasezerano ya Doha. Ayo masezerano ni hagati y’umutwe wa M23 n’ubutegetsi bwa RDC, ntabwo ari hagati na Twirwaneho,” uko byavuzwe na SAMATAMA, jenerali uyoboye umutwe w’inyeshyamba wa Twirwaneho, ufitanye ubufatanye na M23/AFC, ubwo yavugiraga i Minembwe.

SAMATAMA yisobanuye ku masezerano ya Doha: Twirwaneho ntiyigeze ayasinyaho

Minembwe, DRC; Mu gihe amaso y’isi yose akomeje kugana ku Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) kubera imirwano ikomeje hagati y’ingabo za Leta n’imitwe y’inyeshyamba, umuyobozi w’umutwe wa Twirwaneho, SAMATAMA, yisobanuye ku masezerano yiswe aya Doha, avuga ko we n’umutwe ayobora batigeze bayagiramo uruhare na ruto.

Ibi yabivugiye mu gace ka Minembwe, aho asanzwe afite ibirindiro bikuru, mu ijambo ryatambutse mu mashusho yafashwe n’itangazamakuru ryegereye ako gace. Mu magambo ye, yagize ati:

“Twebwe ntituri abasinye amasezerano ya Doha. Ayo masezerano ni hagati y’umutwe wa M23 n’ubutegetsi bwa RDC, ntabwo ari hagati na Twirwaneho.”

Aya magambo aje mu gihe hari hashize iminsi hacicikana amakuru y’uko imitwe ihuriyemo na AFC/M23 yaba yaremeje cyangwa yahawe inshingano zo kubahiriza ibikubiye muri ayo masezerano. By’umwihariko, bamwe mu bakurikirana politiki n’umutekano muri Kivu y’Amajyepfo bavugaga ko kuba Twirwaneho ari umwe mu bafatanyabikorwa ba M23 byashoboraga gutuma ibikubiye mu masezerano ya Doha bireba na Twirwaneho.

Amasezerano ya Doha n’uruhare rwa M23

Amasezerano ya Doha yashyizweho umukono hagati y’ubutegetsi bwa RDC n’umutwe wa M23, agamije gushaka umuti w’igihe kirekire ku ntambara imaze imyaka myinshi ibera mu Burasirazuba bwa Congo. Yavugaga ku guhagarika imirwano, kugarura impunzi, gusubiza mu buzima busanzwe abarwanyi, ndetse no gushyira mu bikorwa ibiganiro bya politiki byagutse.

Ariko SAMATAMA arashimangira ko ibyo bitareba Twirwaneho. Ku bwe, kuba bafitanye ubufatanye bwa gisirikare na M23 ntibisobanura ko babarizwa mu masezerano M23 isinyana na Leta. Yagize ati:

“Turi abari ku rugamba dufite impamvu zacu, n’ibyo duharanira. M23 ifite ibyo yishakira, natwe dufite ibyo duharanira ku bw’umutekano w’abaturage bo muri Minembwe n’ahandi.”

Icyo bivuze ku rwego rwa politiki n’umutekano

Abasesengura ibya politiki bavuga ko aya magambo ya SAMATAMA ashobora gusobanura byinshi ku ishusho y’imikoranire hagati y’imitwe yitwaje intwaro mu Burasirazuba bwa Congo. N’ubwo AFC/M23 yagaragaye ifitanye imikoranire n’indi mitwe irimo Twirwaneho, uyu muyobozi avuga ko ibyo bidakuraho ukwihagararaho kwa politiki.

Byaba bivuze ko igihe cyose amasezerano ya Doha azaba agomba gushyirwa mu bikorwa, bizasaba kugirana ibiganiro bitaziguye na Twirwaneho ubwabo kugira ngo bagire uruhare muri gahunda yo kugarura amahoro. Bitaba ibyo, bishobora kuzaba intandaro yo gukomeza imvururu n’imyivumbagatanyo.

Twirwaneho mu mfuruka y’amateka yayo

Umutwe wa Twirwaneho wagiye uzamuka mu buryo bugaragara mu myaka ya vuba aha, cyane cyane mu gace ka Minembwe, ukavuga ko uharanira kurengera abaturage b’aho bakomoka, cyane cyane Abanyamulenge, mu gihe Leta n’ingabo za FARDC bashinjwa kudatanga umutekano uhagije. Gusa, raporo zitandukanye za Loni n’imiryango y’uburenganzira bwa muntu zamaze gushyira uyu mutwe mu majwi.

Kuba Twirwaneho ari umwe mu bafatanyabikorwa ba M23 byakomeje guteza impaka, bamwe bavuga ko ari ubufatanye bwa gisirikare bwo guhangana na FARDC, abandi bakabibona nk’umuryango mugari w’inyeshyamba zifite intego zihurijweho. Ariko amagambo ya SAMATAMA yerekana ko hari imipaka ishyirwa ku mikoranire n’amasezerano y’amahoro.

Amahoro agoye kugerwaho

Mu gihe Minembwe ikiri mu bibazo by’umutekano muke, abatuye muri ako gace bavuga ko bashaka amahoro arambye, ariko hakenewe ko imitwe yose yitwaje intwaro, yaba AFC/M23 cyangwa Twirwaneho, yitabira ibiganiro. Ibi bivuze ko niba amasezerano ya Doha agomba kugira umumaro ku Burasirazuba bwa Congo, hagomba kubaho uburyo bwo gukuramo urwitwazo rwose imitwe ikoresha kwanga kubahiriza ibyo yemerewe.

Abasesenguzi b’akarere bavuga ko iyo myumvire ya “ntitwasinye” ishobora kurushaho kongera urujijo mu mugambi wa Leta wa “demobilisation” (gusezerera abarwanyi) no gusubiza abaturage mu buzima busanzwe.

Amagambo ya SAMATAMA yavugiye i Minembwe yerekanye ko mu mitwe y’inyeshyamba yo mu Burasirazuba bwa Congo, n’ubwo habaho ubufatanye bwa gisirikare, hakiriho ukwihagararaho mu bya politiki. Ibi bishobora kuba imbogamizi ikomeye mu ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano y’amahoro nk’aya ya Doha, keretse igihe Leta ya RDC n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga bazahitamo kuganira ku buryo butaziguye n’imitwe yose, aho kuganira n’iyiyobora gusa.