EUGENE OFFICIAL

RDC, Intambara yarenze amasasu, yinjiye mu ikoranabuhanga.
AMAKURU MU MAHANGA POLITIKE

RDC, Intambara yarenze amasasu, yinjiye mu ikoranabuhanga.

Jul 14, 2025

RDC, Intambara yarenze amasasu, yinjiye mu ikoranabuhanga.

 

FARDC yazamuye ubushobozi mu guhangana n’indege zitagira abapilote (drones) za M23.

 

FARDC yazanye ikoranabuhanga rishya ryo guhangana na drones; ingabo za Leta ya RDC (FARDC) byemejwe ko zamaze kugura no kohereza (deployment) Bel D4 Anti-drone System, ikorwa na Bharat Electronics Limited (BEL) yo mu gihugu cy’u Buhindi.

 

Iki gikoresho ni kimwe mu by’ikoranabuhanga rigezweho rifasha guhagarika, kuyobya cyangwa kwangiza drones mu buryo bwa electronic warfare (intambara y’ikoranabuhanga).

 

Aho iri koranabuhanga ryamaze gushyirwa ni muri Walikale na Sud-Kivu, ahari ibikorwa byinshi bya M23 n’ahakunze kwibasirwa n’indege zitagira abapilote.

 

Impamvu iki gikoresho gikenewe muri uru rugamba:

Muri iyi minsi, umutwe wa M23 umaze kugaragaza ubushobozi bwo gukoresha drones mu bikorwa by’intambara, harimo: Ubutasi bwo mu kirere; Gufata amashusho y’ubutaka; Gutera ibisasu bito mu ngabo za Leta cyangwa ibirindiro byazo.

 

Ibi byose byahaga M23 inyungu y’igisirikare mu buryo bwo kubona amakuru ku miterere y’urugamba no kugaba ibitero bitunguranye.

 

Uruhare rwa Bel D4 mu guhindura intambara:

Ubu, FARDC irimo gukoresha Bel D4 mu buryo bwo: Guhagarika drones mu kirere (jamming signals); Kuyobora drone aho itari igambiriye kujya (spoofing GPS); Kuyikuramo amakuru no kuyihagarika burundu.

 

Ibi byatuma drones za M23 zitakaza imbaraga mu duce twarimo gukorerwamo ibikorwa bikomeye, bigatuma FARDC isubirana ubushobozi bwo kugenzura ikirere gito.

 

Umwe mu bakunzi ba M23 yagize ati “Ubu iyi mu minsi micye turayibona muri M23 bayiduhaye nka GIFT”, ubwo yashakaga kuvuga ko icyo gikoresho mu minsi mike kizahabwa M23 nk’impano.

 

Iyi mvugo ishobora kugira ibisobanuro 2:

 

Aho wavuga ko iyo mashini yakoreshejwe k’uburyo ifatwa n’inyeshyamba (M23) nk’impano batanzweho n’abanzi babo, wenda kubera ko bashoboye kuyica intege, kuyifata cyangwa kuyikoresha ku nyungu zabo.

 

Cyangwa kwigamba kwa M23 cyangwa abayoboke bayo bavuga ko n’ubwo FARDC yakoresheje Bel D4, M23 ishobora kuba yayibonye, iyitwaye, cyangwa igiye kuyiga neza ngo ibayobere, ahubwo babe aribo ibangamira.

 

Mu buryo ubwo ari bwo bwose, iyi mvugo irerekana intambara y’ikoranabuhanga itangiye hagati y’impande zombi, aho buri ruhande rushaka kubangamira ibikoresho by’ikoranabuhanga by’urundi.

 

Muri make intambara yarenze amasasu, yinjiye mu ikoranabuhanga.

 

Kugaragara kwa Bel D4 Anti-Drone System mu Burasirazuba bwa RDC ni ikimenyetso cy’uko FARDC iri gushaka kwihagararaho mu bijyanye n’ikoranabuhanga.

 

Urugamba rwatangiye kuba urw’ubutasi, ikirere, signal blocking, n’intwaro zishingiye ku makuru.

 

Ubu ingamba za gisirikare zirimo kuganisha ku bushakashatsi no guhangana ku rwego rwa tekiniki, aho guhangana gusa n’imbunda zisanzwe.

 

Raporo y’isesengura rya gisirikare (situation report), rishingiye ku makuru avugwa ku ikoreshwa rya Bel D4 Anti-Drone System na FARDC, n’uburyo M23 yaba ifite ubushobozi bwo kugera kuri iryo koranabuhanga.

 

Iri koranabuhanga rimaze gushyirwa mu turere twa Walikale na Sud-Kivu, aho ibikorwa bya M23 bikomeje kwiyongera.

 

ICYO BIVUZE MU GISIRIKARE:

FARDC yashyize imbere intambara y’ikoranabuhanga mu kurwanya uburyo M23 yakomeje gukoresha drones mu bikorwa byo gufata amashusho y’ibirindiro bya FARDC, byo gufasha mu gutegura ibitero, ndetse no gutera ibisasu.

 

Muri rusange, Bel D4 yahise yifashishwa mu bikorwa byo guhungabanya ubushobozi bwa M23 bwo kugenzura ikirere, igabanya uburyo bwo kubona amakuru, inarinda FARDC mu buryo bw’indege z’ubutasi.

 

“Bel D4 ni gift yatanzwe kuri M23”; Icyo bivuze

Nyuma y’igihe gito Bel D4 itangiye gukoreshwa, hari amakuru avuga ko M23 yaba imaze kuyimenya neza ku buryo ishobora kuyikoresha, bigatuma bamwe bavugira kuri M23 bavuga ko “bayiherewe nk’impano”.

 

Ibi bifite ingaruka ebyiri:

 

Tekiniki: M23 ishobora kuba ibashije gusenya cyangwa kwiga uburyo Bel D4 ikora, bikayifasha kuyitobatoba cyangwa kuyirwanya (counter-jamming).

 

Politiki ya gisirikare: Ni uburyo bwo kwerekana ko intwaro zigezweho zidafite umumaro mu gihe zitari mu maboko y’ababishoboye cyangwa abazi kuzikoresha neza.

 

Ese FARDC ifite ubushobozi bwo gukoresha neza iri koranabuhanga, cyangwa ni igikoresho cyegereje kujya mu maboko y’abanzi?

 

Ese M23 ifite inzira yinjiramo mu makuru y’ibanga (cyangwa ifashwa n’undi muterankunga w’amahanga?) ku buryo yamenya uko Bel D4 ikora?

 

INTAMBARA Y’IKORANABUHANGA IRAKOMEJE

Intambara mu Burasirazuba bwa Congo iri kwinjira ku rundi rwego rw’uko atari intambara y’amasasu gusa, ahubwo ni intambara y’inyurabwenge, y’ubutasi, y’itumanaho, n’ikoranabuhanga.

 

M23 igaragara nk’umutwe wahindukamo igisirikare cy’umwuga.

 

FARDC, n’ubwo iri gushora imari mu bikoresho bihanitse, igomba no gushora mu bantu bafite ubumenyi bwo kubikoresha, bitaba ibyo bikaba ibikoresho bihenda ariko bitagira umumaro ku wabiguze, ahubwo bifasha abahanganye n’uwabiguze.

 

Mu rwego rwa politiki n’umutekano:

Gutoza abasirikare ba FARDC uburyo bwo gukoresha Bel D4 neza kandi mu buryo buhoraho.

 

Kwirinda gushyira ibikoresho bya gisirikare mu duce tutagenzurwa neza, kuko M23 ishobora kubyigarurira.

 

Kumenya neza ibikoresho by’ikoranabuhanga M23 ishobora kuba ifite, kuko ibimenyetso bigaragaza ko ifite ubumenyi butari busanzwe.