EUGENE OFFICIAL

Inkweto ndende: Ubwiza bushaririye bushobora gusiga ubuzima mu kaga
AMAKURU

Inkweto ndende: Ubwiza bushaririye bushobora gusiga ubuzima mu kaga

Aug 31, 2025

Inkweto ndende: Ubwiza bushaririye bushobora gusiga ubuzima mu kaga

Mu isi y’iki gihe yihuta, aho ubwiza, imideli n’imyambarire bihabwa agaciro gakomeye, inkweto ndende (high heels) ni imwe mu myambaro y’abagore ikunzwe cyane, cyane cyane mu birori, ku kazi cyangwa mu buzima busanzwe bwo kwihesha isura. Abahanga mu by’imyambarire bavuga ko inkweto ndende zituma umugore agaragara ko ari muremure, agira uburyo bwiza bwo kugenda, ndetse zikamuha icyizere mu maso y’abandi. Nyamara n’ubwo ari isoko y’ubwiza, izo nkweto zifite ingaruka zikomeye ku buzima bw’umuntu, by’umwihariko ku mubiri w’amagufa n’imikaya.

Inzobere mu buvuzi bw’amagufa zitangaza ko igihe umuntu yambaye inkweto ndende umwanya munini, uburyo amaguru ahagaze n’uko atambuka bihinduka, bikagira ingaruka ku mikorere y’umubiri wose. Iyo umuntu akomeje kuzigira akamenyero, bishobora kurangira urutirigongo rwahindutse ku buryo budashobora gusubizwa uko byahoze, bikaba intandaro y’uburwayi bw’igihe kirekire.

Uko inkweto ndende zihindura umubiri

Dr. Lumbasi Luthomia, inzobere mu kubaga amagufa mu Bitaro bya Aga Khan byo muri Kenya, yasobanuye mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru ko impamvu nyamukuru zituma inkweto ndende zangiza amagufa ari uko zituma akagombambari (talus) gahindura umwanya wako mu kuguru.

Yaragize ati: “Iyo umuntu ahagaze atambaye inkweto, igufa ryo mu kagombambare riba rishyigikiye neza ibindi bice byose by’amaguru. Ariko iyo umuntu yambaye inkweto ndende, ikirenge kireba hasi cyane, bigatuma ibice by’amagufa bihuza amaguru n’umutwe w’ibirenge bidahura neza. Ibi bihindura imiterere y’umubiri wose kuko bigira ingaruka ku buryo umuntu ahagarara, agenda ndetse n’uko amagufwa yo mu rukenyerero yifata.”

Inkweto ndende rero zituma ibiro byose by’umubiri byegereza imbere. Iyo ibi bimaze igihe, bitera imikaya irinda umugongo kurushaho gukomera, bikarangira umugongo w’umuntu wahindutse burundu.

Uko ingaruka zigenda zigaragara

Dr. Luthomia avuga ko buri cyumweru yakira abarwayi 15 bafite ibibazo by’umugongo cyangwa imikaya y’amatako yagize ikibazo giturutse ku kwambara inkweto ndende. Muri abo, kimwe cya kabiri ni abagore bakiri bato, bakunda kwambara inkweto ndende buri munsi mu kazi cyangwa mu buzima bwabo busanzwe.

Ati: “Uko inkweto ndende zirushaho kuba ndende, niko ibyago byo kugira ikibazo bikura. Iyo umuntu akomeje kuzigira umuco, bituma urutirigongo rwe rugenda rujya imbere, umubiri wose uhetama, bikaba byatera uburwayi budakira. Ni yo mpamvu usanga hari abagore bageze mu myaka runaka batazi kwambara inkweto zisanzwe kuko amagufa yabo yamaze kumenyera kwambara inkweto ndende.”

Zimwe mu ngaruka z’igihe kirekire zagaragajwe n’inzobere zirimo:

Uburibwe bw’urutirigongo: kubera ihinduka ry’imiterere y’umugongo.

Uburwayi bw’amavi: kuko aba ari yo asigara ahetse uburemere bwinshi.

Uburwayi bw’imitsi y’amatako n’inyuma y’akagombambari: bitewe no gukama kwayo igihe kinini.

Kubura uburyo bwo kugenda neza: bigatuma umuntu atambuka nk’uhinamye.

Ubwiza bushingiye ku gahato

Umuryango w’abaganga bo muri Amerika wagaragaje mu bushakashatsi bwawo bwa 2024 ko 71% by’abagore bambara inkweto ndende babikora kugira ngo bagaragare neza, nyamara 64% muri bo bavuga ko bumva zirababaza. Ibi byerekana ko umuco w’imideli n’imyambarire hari aho uhatira abagore kwishora mu kintu gishobora kubangiriza ubuzima bwabo.

Umunyamakuru wacu yavuganye na Claire Mukamana, umubyeyi w’abana babiri wo mu Mujyi wa Kigali, wigeze gukora akazi k’ubukorerabushake mu rwego rw’imideli. Ati:

“Nari maze imyaka irenga itanu nambara inkweto ndende buri munsi. Numvaga nta cyizere ngira iyo nabaga nambaye inkweto zisanzwe. Nyamara mu myaka ibiri ishize natangiye kugira uburibwe mu mugongo. Ubu umuganga yambwiye ko ndamutse ntaziretse, bishobora kuzantwara ibindi bice byinshi by’umubiri.”

Abagabo n’inkweto ndende: Ikibazo gito ariko gihari

N’ubwo inkweto ndende zifitanye isano cyane n’abagore, inzobere zivuga ko hari n’abagabo bagira ingaruka zisa n’izo kubera kwambara inkweto zifite imitako y’ahagana imbere y’ikirenge (platform shoes). Izo nkweto na zo zituma ikirenge kidahagarara uko byagombye, bikabyara ikibazo gisa n’icyo abagore bahura na cyo.

Ubundi buryo bwo kurinda umubiri

Inzobere zisaba abantu kwirinda kwambara inkweto ndende buri munsi, ahubwo bakazambara gake mu gihe ari ngombwa cyane. Dr. Luthomia atanga inama agira ati: Kugabanya igihe cyo kuzambara: uzambara mu birori cyangwa mu kazi kadasaba kwicara umwanya munini, ariko ntuzambare amasaha yose.

Guhitamo inkweto ngufi: inkweto zifite agatsinsino gato (1-2 cm) ni zo nziza kuko zifasha amagufa kuba mu mwanya w’ukuri.

Kwitoza kugorora umubiri: gukora imyitozo yo kugorora umugongo, amaguru n’amatako buri munsi.

Kwicara neza: kwirinda kwicara umwanya munini mu mwanya umwe.

Kwambara inkweto zoroshye: mu gihe cyo kuruhuka cyangwa mu rugo, ni byiza gukoresha inkweto zoroshye zitagira agatsinsino.

Imibare yo ku rwego mpuzamahanga

Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) ryatangaje ko mu bantu barenga miliyari 1.2 ku Isi bafite uburwayi bujyanye n’umugongo, kimwe cya gatatu cyabo byaturutse ku buryo bw’imibereho itari yo, harimo n’imyambarire idahwitse. Inkweto ndende ziri ku isonga mu bintu bigira uruhare muri ibyo bibazo, cyane cyane ku bagore bakiri bato.

Inkweto ndende ni igikoresho cy’imideli cyagiye gifata umwanya ukomeye mu buzima bwa buri munsi bw’abagore benshi. Nyamara, inyuma y’ubwiza, n’ubusirimu zishobora kugaragaza, zihishemo ingaruka zikomeye ku buzima.

Kuba umuntu yakomeza kuzigira umuco bishobora kugera aho bikaba intandaro y’uburwayi bw’igihe kirekire budakira, bwangiza ubuzima bw’umugongo n’imikaya y’umubiri.

Nk’uko inzobere zibigaragaza, icyiza si ukuziheza burundu ahubwo ni ukuzambara gake mu bihe bidasanzwe, ariko mu buzima bwa buri munsi tugahitamo inkweto ngufi n’izoroshye. Uko abantu bazakira iyo nama, niko bazarinda imibiri yabo ingaruka zishobora kubakurikirana ubuzima bwabo bwose.