EUGENE OFFICIAL

Imirwano ikaze yongeye kwaduka muri Kivu y’Amajyepfo: abaturage ba Nzimbira na Kanyola bari mu kangaratete
AMAKURU MU MAHANGA POLITIKE UMUTEKANO

Imirwano ikaze yongeye kwaduka muri Kivu y’Amajyepfo: abaturage ba Nzimbira na Kanyola bari mu kangaratete

Aug 18, 2025

Imirwano ikaze yongeye kwaduka muri Kivu y’Amajyepfo: abaturage ba Nzimbira na Kanyola bari mu kangaratete

Bukavu, kuwa 17 Kanama 2025; Amakuru aturuka mu bice bya Kivu y’Amajyepfo aravuga ko ingabo za Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (FARDC) n’abambari bazo bo mu mitwe y’inyeshyamba bafatanyije zatangije igitero gikomeye kuva mu gitondo cyo kuri iki Cyumweru, zigaba ibitero ku baturage bo mu duce twa Nzimbira, Kanyola n’utundi duce twegereye aho.

Nk’uko byatangajwe na Lawrence Kanyuka, Umuvugizi w’ihuriro rya M23/AFC ku rubuga rwe rwa X (Twitter), iki gitero cyakoreshejwemo intwaro zikomeye zirimo za drones kamikaze n’imbunda za rutura byatumye abaturage benshi bata ingo zabo bagahungira mu misozi.

“Les forces coalisées du régime de Kinshasa ont lancé une offensive meurtrière contre les zones densément peuplées de Nzimbira, Kanyola et leurs environs depuis tôt le matin de ce dimanche 17 août 2025, en utilisant l’artillerie lourde et de drones kamikazes,” ni ko Kanyuka yanditse ku mbuga nkoranyambaga.

Amakuru y’ibanze ku mirwano

Abatangabuhamya bavuga ko imirwano yatangiye ahagana saa kumi n’ebyiri za mu gitondo, ubwo amakamyo yuzuye abasirikare ba FARDC bari kumwe n’imitwe yitwaje intwaro ya Wazalendo n’aba FDLR yinjiraga muri Nzimbira iturutse i Bukavu.

Ahagana saa moya, abaturage batangaje ko ibisasu bya roketi n’amasasu ya mortier byari bimaze kugwa mu bice bituwe n’abaturage, harimo amashuri n’amasoko. Byatumye abaturage benshi biruka bahungira mu misozi ya Mitumba na Kahuzi-Biega.

Umwe mu baturage twahaye izina rya Kavira Espérance yagize ati:

“Twari mu rugo mu gitondo ubwo twumvaga ibiturika bikomeye. Twarebye mu kirere dusanga drones zitera ibisasu, twahise duhungana n’abana. Kugeza ubu ntituzi aho abagabo bacu bari.”

Ibyo abategetsi b’i Kinshasa bavuga

Ku ruhande rwa Leta ya Kinshasa, umuvugizi wa guverinoma Patrick Muyaya ntacyo yahise atangaza, ariko bamwe mu basirikare bo ku rwego rwo hasi bavuze ko ari igikorwa cyo “guhiga abarwanyi ba M23/AFC bari bihishe mu baturage”.

Ariko abasesenguzi bavuga ko uburyo bwo gukoresha drones kamikaze n’intwaro za rutura mu duce dutuwe n’abaturage ari ugukoresha ingufu z’umurengera bishobora gufatwa nk’icyaha cy’intambara.

Impaka ku ruhare rw’inyeshyamba n’ihuriro AFC/M23

M23/AFC ishinjwa na Kinshasa kuba nyirabayazana w’ituze rike mu Burasirazuba bwa Kongo, ariko umutwe nawo wivugira ko urwana mu rwego rwo kurengera abaturage bo mu bwoko bw’abatutsi n’abandi bahohoterwa na FARDC n’imitwe iyifasha.

Lawrence Kanyuka yakomeje avuga ko ibi bitero ari “uburyo bwa Kinshasa bwo kwihimura ku baturage badafite aho bahungira”, asaba umuryango mpuzamahanga kutibagirwa Kivu y’Amajyepfo.

Ingaruka ku baturage

Mu masaha make nyuma y’ugutangira kw’imirwano, imiryango yita ku mpunzi yatangaje ko abantu barenga 20,000 bamaze guhunga, bahungiye mu misozi n’amashyamba.

Abandi benshi bahungiye mu bice bya Walikale, Minova na Idjwi hakoreshejwe ubwato mu kiyaga cya Kivu. Amashuri menshi yari agiye gutangira amasomo y’igihembwe cya gatatu yahise asubikwa.

Abaturage bavuga ko abana bato n’abagore batwite ari bo bari mu kaga kurusha abandi, kuko nta bushobozi bwo kugera kwa muganga bafite.

Drones kamikaze: intwaro nshya mu ntambara ya Kivu

Ibi bitero byakoreshejwemo bwa mbere drones kamikaze mu buryo bugaragara. Ni udukoresho duto tw’ikoranabuhanga dupangwa guturika ku ntego nyuma yo kugwa cyangwa kugongana nayo.

Abahanga bavuga ko gukoresha izi drones muri Kivu bishobora kuba biterwa inkunga n’ibihugu bikomeye cyangwa abandi bafatanyabikorwa ba Kinshasa.

Umusesenguzi mu bya gisirikare wo mu Rwanda, twahaye izina rya Nshimiyimana Eric, yagize ati:

“Gukoresha drone mu duce dutuwe n’abaturage benshi ni ikimenyetso cy’uko intambara igiye kujya ku rundi rwego rurenze. Ni ikintu gishobora guteza intambara ndende kandi ikomeye.”

Umuryango mpuzamahanga urahamagarirwa gutabara

Kanyuka yasabye umuryango mpuzamahanga, cyane cyane Loni, Umuryango w’Ubumwe bw’Afurika n’Umuryango w’Ubumwe bw’Uburayi, kudaceceka ku bwicanyi bukorerwa mu baturage.

“Abaturage bacu ntibakwiye guhora ari bo bahura n’ingaruka z’intambara za politiki. Ibi bikorwa bigomba kwamaganwa n’amahanga,” niko Kanyuka yabivuze.

Kugeza ubu, MONUSCO (ingabo za Loni ziri muri Kongo) ntacyo ziratangaza ku by’aya makuru, ariko bamwe mu baturage bavuga ko zagize uruhare ruke mu kubarinda.

Ibihe bigoye ku miryango y’abaturage

Imiryango y’abaturage ivuga ko ibintu bigeze aharindimuka. Mu buhamya twahawe na bamwe:

Mukamana Beatrice, umubyeyi w’abana batanu, yagize ati:

“Twari tumaze kubaka ubuzima buciriritse. Twahingaga, abana bagasubira ku ishuri. Ubu byose birashenyutse. Twiruka nta cyo twitwaje, dutinya kuraswa.”

Mutebutsi Jean, umusore w’imyaka 19, yavuze ati:

“Nabonye imodoka y’intambara irasa ku isoko, abantu benshi bahita bagwa hasi. Sinzi aho inshuti zanjye zagiye.”

Abasesenguzi bemeza ko ari intambara y’inyungu

Abasesenguzi bavuga ko ibiyobyabwenge, amabuye y’agaciro na politiki mpuzamahanga ari byo bishyira abaturage mu kaga. Kivu y’Amajyepfo izwiho ubutaka bukungahaye kuri coltan, zahabu, kasiterite n’andi mabuye akenerwa mu nganda z’ikoranabuhanga.

Bivugwa ko imitwe yitwaje intwaro ikorana n’abayobozi ba FARDC mu kugenzura ibi bikorwa, bigatuma imirwano idashira.

Amahoro akiri kure

Imirwano yo kuri iki Cyumweru i Nzimbira na Kanyola yongeye kwerekana ko amahoro muri Kivu y’Amajyepfo akiri kure. N’ubwo ubuyobozi bwa Kinshasa buvuga ko burwana ku gihugu, uburyo bwo gukoresha intwaro zikomeye mu baturage busiga ibikomere bikomeye ku buzima bw’abantu basanzwe.

Abaturage barasaba amahanga kutibagirwa akarere ka Kivu, kuko buri munsi hahitanwa ubuzima bw’abantu, abari mu nzira zo guhungira mu misozi bagatakaza ibyabo byose.

Ku rundi ruhande, impaka z’uko intambara ikomeje gusubira inyuma mu buryo bwo gusubiza inyuma iterambere rya Kongo zikomeje kuvugwa cyane. Abakurikiranira hafi ibya politiki baravuga ko igihe kigeze ngo hategurwe ibiganiro by’amahoro bifite imbaraga kuruta uko hakomeza intambara idafite iherezo.