Ibitangaza mu mikino ya ‘Robot Olympics’ yabereye mu Bushinwa
Ibitangaza mu mikino ya ‘Robot Olympics’ yabereye mu Bushinwa
Kuva ku wa Gatanu kugeza ku cyumweru gishize, mu murwa mukuru w’u Bushinwa habereye amarushanwa yiswe World Humanoid Robot Games, bamwe bakazita Olympics ya Robots, imikino yatumye amaso y’isi yose yibera i Beijing. Iri rushanwa ryahuje amakipe 280 yo mu bihugu 16 bitandukanye, rigaragaza iterambere rikomeye mu bijyanye n’ubwenge buhangano (Artificial Intelligence) no kubaka imashini zishobora gukora ibikorwa nk’iby’umuntu.
Mu gihe isi ikomeje gutera imbere mu ikoranabuhanga ry’ubwenge buhangano (Artificial Intelligence – AI), igihugu cy’u Bushinwa cyongeye kwerekana ko kiri imbere mu guteza imbere ikoranabuhanga rigezweho, cyakira ku nshuro ya mbere imikino mpuzamahanga y’imashini-muntu izwi nka “World Humanoid Robot Games”, bamwe bakunze kwita Olympics ya Robots.
Ni imikino y’amateka kuko bwa mbere abantu babonye mu buryo bunoze uburyo robots zishobora guhatana mu mikino itandukanye, zimwe zisiganwa ku maguru, izindi zikina Table Tennis, izindi zigakora imirimo ya buri munsi nk’iy’isuku cyangwa guhitamo imiti mu buryo bujyanye n’ubumenyi bw’ubuvuzi.
Amakipe yahuriye i Beijing
Mu ikipe 280 zari zaje guhatanira i Beijing, 192 zari ziturutse muri za kaminuza zo hirya no hino ku isi, mu gihe andi makipe 88 yaturukaga mu bigo byigenga byibanda ku ikoranabuhanga. U Bushinwa bwari buhagarariwe ku rugero rukomeye, binyuze mu bigo nka Unitree na Fourier, bizwi cyane mu gukora robots zigezweho.
Byagaragaye ko ibigo byo mu Bushinwa nka Booster Robotics ari byo byatanze robots nyinshi amakipe atandukanye yakoresheje, ibintu bigaragaza uko iki gihugu cyamaze kuba icyicaro gikomeye mu iterambere ry’ubwenge buhangano.
Amakipe aturutse hanze y’u Bushinwa ntayasigaye inyuma. Ayo mu Budage, Brésil ndetse na Leta Zunze Ubumwe za Amerika yazanye udushya dutandukanye, harimo na robots zishobora kugenzura umuvuduko n’aho byoroshye kugwa.
Max Polter, umwe mu bashakashatsi wo mu ikipe ya HTWK Robots yo mu Budage, yagize ati:
“Twaje hano kugira ngo dukine kandi dutsinde, ariko ikiruta byose ni ugukora ubushakashatsi. Kureba uko robots zacu zikora mu bihe bigoye ni uburyo bwo gutekereza aho tugana.”
Imikino yasusurukije abantu
Mu mikino yabereye muri stade nini i Beijing, robots zahatanaga mu buryo bwashimishije imbaga y’abafana. Amatike yo kwinjira yagurwaga hagati ya ama-yuan 128 na 580 (hafi ibihumbi 25 Frw kugeza ku bihumbi 115 Frw), ariko ntibyabujije abantu kuza ari ibihumbi n’ibihumbi.
Mu masiganwa ya metero 1.500, habayeho impanuka yatumye abantu bava mu ntebe, ubwo robots ebyiri zagonganaga zose zigwa hasi. Ayo mashusho yakwirakwiye ku mbuga nkoranyambaga, asetsa abantu benshi bari aho ndetse n’abari hanze.
Mu mukino w’umupira w’amaguru nabwo, robots enye zagonganye zimwe zitura hasi icyarimwe, ibintu byashimishije abafana, bamwe bakavuga ko ari ibintu byerekana ko iterambere riri kugerwaho ryuzuye ariko rikiri mu nzira yo gukura.
Mu yindi mikino, robots zakoraga imirimo ijyanye no gutunganya ibikoresho mu buryo bw’ikoranabuhanga. Hari robots zashoboraga gutandukanya imiti, kuzishyira mu byiciro biteganywa, cyangwa gukora isuku mu cyumba runaka. Ibi byatumye abashinzwe inganda n’ubuvuzi bibaza uko iri koranabuhanga ryakwifashishwa mu kazi kabo ka buri munsi.
Robots mu buzima busanzwe
Abateguye iri rushanwa bavuze ko intego nyamukuru atari ugushimisha abantu gusa, ahubwo ari n’uburyo bwo gukusanya amakuru azafasha mu guteza imbere ubushakashatsi. Umuyobozi mukuru w’irushanwa, Dr. Li Zheng, yavuze ko imikino y’umupira w’amaguru ari ingenzi kuko “ifasha robots kwiga gukorera hamwe no kumenya uburyo bwo gusangira amakuru mu gihe gito,” ibintu bishobora gukoreshwa mu nganda zikora imodoka cyangwa mu bindi bikorwa by’ubwubatsi.
Ibyabonetse muri iri rushanwa byerekanye ko robots zishobora kuba umusimbura ukomeye mu mirimo isaba imbaraga nyinshi, cyangwa mu kazi gashobora gushyira ubuzima bw’umuntu mu kaga. Urugero, mu gihe cy’icyorezo cyangwa mu bice byugarijwe n’ingaruka z’imyuka ihumanya, robots zishobora gukora isuku cyangwa gutanga imiti nta mpungenge z’uko umuntu ashobora kwandura.
Isura nshya y’ubumenyi n’ikoranabuhanga
U Bushinwa bwongeye kwerekana ko ari igihugu kiyoboye byinshi mu byerekeye ubukungu n’ikoranabuhanga. Kuba ari bwo bwakiriye World Humanoid Robot Games byatumye bugaragaza ubushake bwo kuba ku isonga mu ikoranabuhanga ry’ahazaza.
Abasesenguzi bavuga ko iri rushanwa ritari irya siporo gusa, ahubwo ari n’uburyo bwo kugaragaza imbaraga z’ubushakashatsi n’ubumenyi. Kuba ibigo bikomeye nk’amasosiyete y’ubwubatsi, inganda zikora imodoka ndetse n’ibitaro by’icyitegererezo byohereje intumwa zabyo i Beijing, byerekana ko iri rushanwa rifite agaciro kurenza iryo kureba imikino isetsa abantu.
Byari ibirori bishimishije
Mu gihe robots zasitaraga cyangwa zigagwa, abafana barasekaga, abandi bagashimira uburyo abashinzwe kuzizamura babikora nk’aho ari abakinnyi b’umupira basohotse ku kibuga bagizwe n’abaganga. Byagaragaye nk’udushya twinshi twuzuye akanyamuneza, ariko kandi twagaragaje icyerekezo gikomeye cy’ahazaza.
Ku mbuga nkoranyambaga nka Weibo mu Bushinwa cyangwa X (Twitter) ku isi hose, amafoto n’amashusho y’izi robots yanyuze benshi. Hari n’abavuze ko mu myaka iri imbere, imikino nk’iyi ishobora kuzakurura abantu benshi nk’uko byamera ku gikombe cy’isi cy’umupira w’amaguru.
World Humanoid Robot Games yabereye i Beijing yatanze ishusho y’isi igana mu gihe gishya. N’ubwo hakigaragara robots zinyerera zikagwa ntizibyutse cyangwa zidashobora gukora imirimo imwe neza, hari ibimenyetso byinshi bigaragaza ko ubuhanga bw’abantu bukomeje gutera imbere.
Iri rushanwa ryerekanye ko ahazaza h’isi hashobora kurangwa n’imashini zifatanya n’abantu mu mikino, mu nganda, mu buvuzi ndetse no mu buzima busanzwe.
Ubutumwa nyamukuru bwabaye ubwo kwerekana ko ubwenge buhangano budakwiye gufatwa nk’ubuhanga bwo gusimbura abantu, ahubwo ari inyongera ishobora gufasha isi kugira iterambere rirambye.
Nk’uko byagarutsweho n’umwe mu bashakashatsi baturutse muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika:
“Iyo urebye robot yaguye ikiyegura, bigusiga isomo rikomeye: kugwa si ikibazo, ikibazo ni ukutongera guhaguruka. Nibyo bidutandukanya n’imashini, ariko nanone ni cyo gituma ziba ingirakamaro mu buzima bwacu.”
Nk’uko byatangajwe n’abateguye iri rushanwa; intego nyamukuru yari uguhuriza hamwe abanyabwenge n’abahanga mu ikoranabuhanga bagamije kugerageza imashini-muntu (robots humanoïdes), kugaragaza aho ubushakashatsi bugeze no kureba ubushobozi bwazo mu bikorwa bitandukanye bishobora gufasha abantu mu buzima bwa buri munsi.
Abategura bavuze ko iyi mikino ari urubuga rwo gukusanya amakuru, kugerageza imikorere y’imashini ndetse no kureba aho hacyenewe impinduka cyangwa iterambere. Mu magambo ya Prof. Li Zhong, umwe mu bagize komite itegura, yagize ati:
“Tugamije kurenga mu rwego rwo kwishimisha, ahubwo twifuza kureba uko robots zakora nk’abantu mu mikino itandukanye, ibyo bikaba intangiriro yo kubyaza umusaruro ubushobozi bwazo mu nganda n’ahandi.”
Abafana
Imikino yabereye mu mujyi wa Beijing, yakurikiwe n’abantu benshi. Imyanya yicarwamo yari yuzuye, abafana bafata amashusho n’amavidewo byakwirakwiye ku mbuga nkoranyambaga, bigaragaza robots ziri gukora ibintu byasaga n’ibitangaje.
Umwe mu bafana, Liu Wei w’imyaka 19, yagize ati:
“Nari maze kureba imikino ya robots kuri YouTube, ariko kubona robots imbere yanjye ziri kugenda, zikinira mu kibuga cy’umupira cyangwa zikora isuku byanyemeje ko ikoranabuhanga rigeze kure. Birashimishije cyane.”
Agaciro k’iyi mikino mu bushakashatsi
Abashinzwe gutegura imikino basobanuye ko ibi bikorwa bifite umumaro urenze imyidagaduro.
Nk’urugero:
Umukino w’umupira w’amaguru: wifashishwa mu gutoza robots gukorera hamwe, bigatuma mu nganda ziteganya kubyaza umusaruro ubwo bushobozi mu bikorwa byo guteranya ibikoresho bikomeye, nko mu nganda zikora imodoka.
Table Tennis: igaragaza ubushobozi bw’imashini mu kugenzura umuvuduko n’ukuri kw’ibikorwa.
Gusiganwa ku maguru: bigaragaza iterambere mu mikorere y’ama-sensors n’imikaya y’ikoranabuhanga (actuators) yifashishwa mu rugendo ruringaniye.
Umuyobozi w’ikigo Fourier Robotics, Wang Jian, yavuze ko amakuru yakusanyijwe azafasha mu kugabanya amakosa no gukomeza guteza imbere imashini zishobora gukorera mu buzima bwa buri munsi, cyane cyane mu gihe cy’imirimo ikomeye.
Uko isi ibyakira
Iri rushanwa ryabaye igihe ikoranabuhanga ry’ubwenge buhangano rikomeje kwigarurira isi, haba mu bijyanye n’akazi, ubuvuzi, uburezi ndetse no mu myidagaduro.
Impuguke mu ikoranabuhanga, Dr. Susan Okello wo muri Kaminuza ya Nairobi, yavuze ati:
“Iyi mikino isa n’aho ari intangiriro y’igihe gishya. Niba uyu munsi robots zishobora kugwa cyangwa kwibeshya, mu myaka 10 iri imbere zizaba zishobora gukora neza kandi zihuze mu bikorwa byinshi. Ni intambwe ikomeye mu iterambere ry’ikiremwamuntu.”
Imikino ya mbere yiswe Olympics ya Robots yerekanye ko iterambere mu ikoranabuhanga ry’imashini-muntu rigeze ku rwego rushimishije, ariko kandi igaragaza ko hakiri byinshi byo gukora kugira ngo izi mashini zirusheho kuba nzima kandi zizewe.
Ku Bushinwa, kwakira aya marushanwa byatumye bwongera kwemeza ko buri imbere mu guhanga udushya, mu gihe ku isi yose byatanze icyizere cy’uko imashini-muntu zizagira uruhare rukomeye mu buzima bw’ejo hazaza.
Abitabiriye n’abafana bagiye bumva ko bari mu rugendo rufite amateka mashya, aho imikino ya robots igenda yegereza abantu icyerekezo cy’ahazaza.