IMIHANDA YA “MADE IN RWANDA’’ IZANDIKWA MU MATEKA
Umunya Australia Chapman Brodie ari mu bakinnyi b’ibyamamare batangiye guhamya ko imihanda ya Kigali izasiga amateka mu mikino y’amagare ku rwego rw’Isi. Nyuma yo gufasha ikipe ye gutwara umudali wa zahabu mu isiganwa rya Team Time Trial Mixed Relay, uyu mukinnyi yavuze ko “umuhanda wa Kigali” wubatswe mu buryo bugezweho ariko ufite n’agace k’amabuye kagoranye cyane uzakomeza kuvugwa imyaka myinshi iri imbere.
Australia yongeye kwandika amateka i Kigali
Ku wa Gatatu, tariki ya 24 Nzeri 2025, ikipe y’igihugu ya Australia yongeye kwigaragaza mu mukino w’amagare ubwo yegukanaga umudali wa zahabu mu isiganwa rya Mixed Relay. Iri siganwa rihuza abagabo n’abagore bakina mu buryo bwo gusiganwa n’igihe (contre-la-montre), aho buri wese aharanira gutanga umusaruro ku ikipe ye.
Ni intsinzi ikomeye kuri Australia kuko yari itegerejwe cyane, dore ko nyuma y’imyaka itatu idafata umudali wa mbere mu marushanwa y’isi, abatoza n’abafana bayo bari bafite amatsiko yo kubona iyo ikipe yabo izakora i Kigali.
Chapman, umwe mu bakinnyi bakomeye b’iyi kipe, ni we wagize uruhare runini mu guhesha Australia igihembo. Nyuma yo kuva mu muhanda, byagaragaraga ko amarangamutima yamurengeye.
Yagize ati: “Ni rimwe mu marushanwa akomeye ku Isi. Imihanda ya Kigali iragoye cyane ariko ni na yo igira uruhererekane rw’ibyishimo ku mukinnyi wese. Twari tuzi ko bitoroshye ariko kuba tubashije gutwara zahabu hano birerekana ko iyo witeguye neza, byose bishoboka.”
Kigali yinjije ikirere gishya mu mukino w’amagare
Umuhanda wa “Made in Rwanda” ni imwe mu nzira zashyizwe muri iyi Shampiyona y’Isi y’amagare, ikaba yarubatswe hagendewe ku mahame yo kumurika ubumenyi, ubukerarugendo n’ubushobozi bw’Abanyarwanda mu gukora imihanda ikomeye ku rwego mpuzamahanga.
Uyu muhanda ufite agace k’amabuye gatuma isiganwa rigira umwihariko, ibintu abakinnyi benshi bavuga ko byatunguye n’abatoza. Ni agace gatuma usiganwa wese agomba gukoresha imbaraga zisumbuye ku zo yari asanzwe yifashisha mu masiganwa yabereye ahandi ku Isi.
Chapman yongeraho ati: “Inzira turi kunyuramo, cyane cyane uriya muhanda w’amabuye uherereye hafi y’aho dusoreza, ntabwo tuzawibagirwa. Buri mukinnyi wanyuzemo azawubwira abandi. Ni imihanda izandikwa mu mateka y’uyu mukino.”
Impuhwe ku bazasiganwa ku Cyumweru
N’ubwo yishimiye intsinzi ye, Chapman yavuze ko afite impuhwe ku basiganwa bazakina ku Cyumweru, tariki ya 28 Nzeri, mu isiganwa rusange ry’abagabo.
“Sinzi ko abagabo bazakina ku Cyumweru bazasoza batavunitse cyane. Hari undi muhanda w’amabuye uzasiga amateka. Bizaba ari isiganwa rikomeye kurusha andi yose, bikaba biri mu bizatuma Shampiyona y’Isi ya Kigali izaba idasanzwe.”
Isiganwa ryo ku Cyumweru rizaca mu bice bigoye nka Mur de Kigali (Kwa Mutwe), aho akazamuko k’ako gace kazagerageza ubushobozi bw’umukinnyi wese.
Uko gahunda y’amasiganwa ikomeza
Guhera ku wa Kane tariki ya 25 Nzeri, hatangiye amasiganwa yo mu muhanda asanzwe, aho abakinnyi basiganwa bose bari mu gikundi kimwe. Icyiciro cya mbere cyitabiriwe n’abakobwa batarengeje imyaka 23, aho basiganwe ku ntera y’ibilometero 119.3.
Nyuma y’aba, hakurikiraho abandi mu byiciro bitandukanye kugeza ku munsi wa nyuma w’isiganwa uzaba ku Cyumweru. Kigali iri guhinduka umurwa w’amateka muri iyi mikino, kuko buri munsi ugaragaza umwihariko utandukanye mu myiteguro, mu mihanda no mu mbaraga abakinnyi bakoresha.
Icyo bivuze kuri siporo y’u Rwanda
Kuba Kigali iri kwakira shampiyona y’Isi y’amagare bifite ubusobanuro burenze ku mukino nyirizina. Ni uburyo bwo kwereka Isi yose ko u Rwanda rushoboye kwakira ibikorwa by’imikino bikomeye kandi rufite imbaraga mu guteza imbere ibikorwaremezo.
Abasesenguzi bavuga ko “umuhanda wa Made in Rwanda” uzakomeza kwibukwa nka kimwe mu byamamaje igihugu ku rwego mpuzamahanga. Ni umuhanda wubakiwe kugaragaza ubumenyi n’ubushobozi bw’Abanyarwanda mu mikorere, kandi ubu ukaba utuma abakinnyi bakomeye bavuga ko Kigali iri mu mijyi yanditse amateka mu mikino y’amagare.
Chapman n’inkuru izasigara mu mitima y’Abanyarwanda
Kuba Chapman yavuze ko Kigali izandikwa mu mateka, byafashwe nk’ubuhamya bukomeye buha agaciro imbaraga z’u Rwanda mu gutegura iri siganwa. Ni amagambo azakomeza kubakamo ishema Abanyarwanda, ariko akanaba inkuru yo kwibutsa ko intsinzi itagerwaho ku buryo bworoshye.
“Iri siganwa rizahora riri ku mutima wanjye. Kigali yaduhaye isomo ridasanzwe. Abanyarwanda bakwiye kwishimira uko bakiriye iri siganwa n’uko batumye ritandukana n’ayandi yose twitabiriye.”
Shampiyona y’Isi y’amagare ya 2025 iri kubera i Kigali imaze kwerekana ko u Rwanda rutazibagirana mu mateka y’uyu mukino. Imihanda yarwo, by’umwihariko umuhanda wa Made in Rwanda, izakomeza kwibukwa n’abakinnyi, abatoza n’abakunzi b’amagare ku Isi yose.
Chapman na bagenzi be batwaye zahabu, ariko u Rwanda narwo rwegukanye ikamba ry’iteka ryo kuba rwakiriye neza isiganwa rizahora ryibukwa.
Ijambo rimwe: Umuhanda wa Made in Rwanda si inzira y’amabuye gusa, ahubwo ni inzira y’amateka.