Miss Uganda 2025: Ikamba rya Muhoza Trivia Elle ryazamuye impaka ku mbuga nkoranyambaga
Miss Uganda 2025: Ikamba rya Muhoza Trivia Elle ryazamuye impaka ku mbuga nkoranyambaga
Ku mbuga nkoranyambaga muri Uganda ndetse no mu matsinda y’abakurikiranira hafi imyidagaduro, impaka zikomeje gufata intera nyuma y’itorwa rya Muhoza Trivia Elle nk’uwambitswe ikamba rya Miss Uganda 2025. Uyu mukobwa w’imyaka 22, ufite inkomoko mu Rwanda nk’uko bamwe babivuga, yahise avugisha benshi mu bakoresha imbuga nkoranyambaga ndetse n’itangazamakuru ryo muri Uganda no mu karere.
N’ubwo Muhoza yishimiwe na bamwe bavuga ko afite ubwiza, ubwenge n’ubushobozi bwamuteye gutorwa, hari abandi batangiye kuvuga ko kuba akomoka mu Rwanda bidakwiriye kumwemerera kwegukana ikamba ry’icyubahiro rihabwa umukobwa uhagarariye Uganda.
Ibi byatumye hazamuka impaka zisobanuye byinshi ku byerekeye ubwenegihugu, indangamuntu, imyemerere ya sosiyete, imibanire y’ibihugu byombi, ndetse n’uruhare rw’imbuga nkoranyambaga mu gukwirakwiza ibitekerezo mu buryo bwihuse.
Uko byagenze ku munsi w’itorwa
Tariki ya 20 Nzeri 2025 ni bwo irushanwa rya Miss Uganda ryasojwe mu birori bikomeye byabereye muri Serena Hotel i Kampala. Uyu muhango witabiriwe n’abantu batandukanye barimo abahanzi, abanyamakuru, abashoramari ndetse n’abayobozi ba minisiteri y’urubyiruko n’imyidagaduro.
Nyuma y’amajonjora menshi, komisiyo y’abakemurampaka yatangaje ko Muhoza Trivia Elle ari we wegukanye ikamba. Abari mu cyumba cyaberagamo umuhango bahise bamukomera amashyi, abandi baraturika bararira bishimye, ariko nanone ku mbuga nkoranyambaga hatangira kuvugwa byinshi.
Impaka ku mbuga nkoranyambaga
Nyuma y’iminota mike gusa, hashtags nka #MissUganda2025, #MuhozaElle, ndetse na #MissRwandaInUganda zatangiye kuzenguruka kuri Twitter (X), Instagram, na Facebook.
Vanessa Kamara, umunyamakuru w’imyidagaduro, yanditse kuri Instagram ati:
“Miss Uganda cyangwa Miss Rwanda?”
Winnie Renne, umukoresha w’imbuga, na we ati:
“Miss Rwanda muri Uganda! Ese koko nta mukobwa w’Umunya uganda ubaho?”
Farha Eid Monteza yihutiriye gutanga igitekerezo gikomeye agira ati:
“Abanyarwanda bamaze kwigarurira byose muri Uganda, murebe n’abari kwiyamamariza imyanya mu nteko ishinga amategeko.”
Ibi bitekerezo byagaragaje ko hari umwuka w’ihangana hagati y’abumva ko ikamba ryari rikwiye guhabwa “Umunya uganda wa nyawo” n’abandi babona ko irushanwa rigomba kureberwa ku bushobozi bw’umukobwa, aho avuka bikaba ikibazo cya kabiri.
Ibyabaye no mu myaka ishize
Iki si cyo gihe cya mbere iri rushanwa ritera impaka.
Natasha Nyonyozi, Miss Uganda wa 2024, na we yahujwe n’u Rwanda, ndetse abamurwanya bavuga ko afite inkomoko nyarwanda.
Hannah Karema, watowe mu 2023, na we yigeze kuvugwaho kuba afite inkomoko mu Rwanda.
Ibi byerekana ko ikibazo cy’inkomoko y’abahatana muri Miss Uganda kimaze kuba ingingo ivugwaho buri mwaka, bigasa nk’aho hari icyuho mu itegurwa ry’irushanwa cyangwa mu buryo abaturage barireba.
Ijambo ry’abategura irushanwa
Abategura irushanwa bo bavuga ko impaka zose zishingiye ku kwitiranya ibintu. Bavuga ko Muhoza Trivia Elle afite ibyangombwa byose bimwemerera kuba umuturage wa Uganda.
Umwe mu bagize akanama nkemurampaka yagize ati:
“Ntabwo twita ku ivuko ry’umuntu. Icyo tureba ni niba afite ubwenegihugu bwa Uganda, akaba yuzuza ibisabwa byose birimo imyaka, uburebure, ubuzima bwiza, n’ubushobozi bwo guhagararira igihugu. Muhoza yujuje ibyo byose, nta mpamvu yo kumwima ikamba.”
Uko abanyarwanda babifashe
Mu Rwanda, amakuru y’uko umunyarwandakazi yaba yatwaye Miss Uganda yakiriwe mu buryo bubiri. Hari abishimiye cyane bavuga ko ari ikimenyetso cy’uko u Rwanda rufite abakobwa beza, bafite ubwenge kandi bashoboye.
Hari abandi ariko bavuze ko ibi bishobora kongera umwuka mubi mu mubano hagati ya Kampala na Kigali, kuko buri gihe iyo hagize Umunyarwanda ugira icyo akora muri Uganda, bihita bifatwa nk’ikibazo cya politiki.
Isesengura: ikibazo cy’ubwenegihugu cyangwa ikibazo cy’irondakoko?
Abasesenguzi mu by’imibanire y’abantu bavuga ko impaka nk’izi zigaragaza ikibazo cy’ubwenegihugu bw’abantu bakomoka mu bihugu bituranye, by’umwihariko mu karere ka Afurika y’Iburasirazuba.
Hari benshi bakurira muri Uganda bafite inkomoko mu Rwanda, cyangwa se abanyarwanda bakaba barimukiye muri Uganda mu myaka yashize. Uyu mubano utuma kwerekana inkomoko y’umuntu ku mugaragaro bishobora gusenya ubumwe aho kubaka.
Imyidagaduro n’umubano w’ibihugu
Imyidagaduro isanzwe ari uburyo bwo guhuza abantu, ariko ibigaragara muri Miss Uganda 2025 byerekanye ko ishobora no kuba intandaro y’amakimbirane y’imyumvire. Hari ababona ko ibi bishobora kugaragaza ishusho y’uko bamwe mu Banya uganda babona abanyarwanda nk’abakomeje kubigaruririra byinshi.
Ariko ku rundi ruhande, hari ababona ko ari amahirwe yo kubaka ubufatanye mu karere, aho impano z’abantu zitagombye gupimirwa ku nkomoko.
Uruhare rw’imbuga nkoranyambaga
Imbuga nkoranyambaga ziri kuba umuyoboro ukomeye w’imitekerereze ya rubanda. Buri wese ashobora gutangaza igitekerezo cye mu buryo bwihuse, bigatuma ibyabaye mu birori bihita bihinduka impaka z’umutekano cyangwa iza politiki.
Abasesenguzi bavuga ko mu myaka iri imbere, ibihugu bizaba bisabwa gushyiraho amategeko asobanutse ku ikoreshwa ry’imbuga nkoranyambaga, kugira ngo birinde ko impaka zishobora gukurura amakimbirane yaturuka ku birori by’imyidagaduro.
Ijwi rya bamwe mu banyamategeko
Umwe mu banyamategeko bo muri Kampala, Me. George Lwanga, yagize ati:
“Iyo umuntu afite ubwenegihugu bwa Uganda, nta mategeko amubuza kuba Miss Uganda. Kuba avuka ahandi cyangwa se ababyeyi be bakomoka mu kindi gihugu, ntibivuze ko atari Umunya uganda. Ibi bigaragaza ko hari ikibazo mu myumvire y’abantu, atari mu mategeko.”
Icyo bivuze ku rubyiruko
Ku rubyiruko ruri mu mbuga nkoranyambaga, iri torwa ryabaye nk’ishuri. Rigaragaza uburyo umuntu ashobora guhita avugwaho byinshi bitandukanye bitewe n’uko yambaye, aho akomoka cyangwa ibyo yavuze. Byatumye benshi bibaza icyo bivuze kuba “umunyagihugu” ndetse n’uko urubyiruko rukwiye guhangana n’ivangura.
Itorwa rya Muhoza Trivia Elle nka Miss Uganda 2025 ryerekanye ibintu bibiri bikomeye:
Imyidagaduro ifite imbaraga zo guhuza cyangwa gutandukanya abantu.
Inkomoko y’umuntu ikomeje kuba ikibazo gikomeye mu bihugu byinshi bya Afurika.
Ariko nk’uko abategura irushanwa babivuze, ikamba rihabwa umukobwa wujuje ibisabwa, ntihashingirwa ku ivuko cyangwa inkomoko y’umuryango.
Muhoza Trivia Elle ubu afite inshingano zikomeye: guhagararira Uganda mu marushanwa mpuzamahanga nka Miss World, no kugaragaza ko ubwiza n’ubushobozi atari ibya bene igihugu runaka gusa, ahubwo ari impano ziremwa n’Imana zishobora kuboneka hose.