Intambara ikomeje gufata indi ntera i Lubumba, abarwanyi bamwe bemeza ko batsinzwe bagasaba gufatanya n’AFC/M23/Twirwaneho
Intambara ikomeje gufata indi ntera i Lubumba, abarwanyi bamwe bemeza ko batsinzwe bagasaba gufatanya n’AFC/M23/Twirwaneho
Sud-Kivu, tariki ya 23 Kanama 2025, amakuru aturuka mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, by’umwihariko mu gace ka Lubumba, yamenyekanye ku buryo bwihuse mu gitondo cyo kuri uyu wa gatandatu. Abiyita “patriotes” barwana ku ruhande rwa FARDC bavuze ko bageze aharindimuka, ko bafite ibibazo bikomeye by’amasasu n’ibiribwa ndetse n’imiti yo kuvura abarwayi ikaba yarashize.
Ibi bikaba byemejwe mu itangazo ryashyizweho umukono n’abayobozi b’ihuriro rya CVDP/Wazalendo Sud-Kivu, barimo Justin Mukungilwa nk’umuvugizi na Samadar Mwami WE Mbasi nk’uhagarariye ibikorwa bya politiki mu rwego rw’intara. Muri iryo tangazo, aba bayobozi bagaragaje ko bifuza guhagarika intambara bakifatanya n’abarwanyi ba AFC/M23/Twirwaneho, bavuga ko ari bo basigaye bafite icyerekezo cyo guharanira inyungu z’abaturage bo mu Burasirazuba.
Gutsindwa kwa FARDC n’ingaruka ku barwanyi ba Wazalendo
Amakuru aturuka muri ako gace agaragaza ko abarwanyi benshi bari ku ruhande rwa FARDC ndetse n’abakoreraga mu izina rya “Wazalendo” bageze ku rwego rwo gucika intege. Bavuga ko imitwe yitwaje intwaro ikorana na Leta ya Kinshasa yabateye umugongo, bakabura ibikoresho byo kurwana, ibiribwa n’imiti yo gukiza abarwayi.
Umwe mu barwanyi utifuje ko amazina ye atangazwa yagize ati:
“Turimo kurwana nta sasu dufite, abavandimwe bacu barimo gupfa kubera kubura imiti n’ibiryo. Leta ya Kinshasa yaradutaye. Ubu turashaka amahoro n’ukuri. Twasanze abo twari dufite nk’abanzi bacu, ari bo bavandimwe bacu.”
Ubwumvikane bushya bushobora guhindura isura y’intambara
Itangazo ryashyizwe ahagaragara risaba AFC/M23/Twirwaneho kubakira ku muryango, rigaragaza ko iyo mitwe ishobora kuba ari yo rukumbi ifite imbaraga zo guhangana n’ingabo za Leta ndetse no guharanira inyungu z’abaturage bo mu Burasirazuba.
Abarwanyi ba Wazalendo bavuga ko babonye ukuri mu buryo bushya: ko FARDC yabahenze, ibashora mu ntambara yo kurwana, nyamara abo barwanya nabo ari abaturage ba Kongo bafite uburenganzira bwo kubaho mu mahoro.
Uruhare rwa CVDP/Wazalendo
Umuryango wa CVDP/Wazalendo umaze igihe uvugwa nk’uwigize intumwa y’abaturage bashaka kwirwanaho. Ariko uko iminsi ihita ni nako igitutu cy’intambara gikomeza kwiyongera, kugeza ubwo abayobozi bawo bemera ko nta bushobozi bwo gukomeza kurwana bafite.
Mu butumwa bwabo, bagize bati:
“Turamenyesha abaturage bose ko tutagihagarariye FARDC. Intambara yaratunanije kandi ntabwo dushaka gukomeza gutakaza abaturage bacu ku buntu. Dusaba AFC/M23/Twirwaneho ko twafatanya gukora urunana rwo kurwanya ubutegetsi bwa Kinshasa.”
Icyo bivuze kuri politiki ya Kinshasa
Ibi bintu bibaye mu gihe ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi buhanganye n’ibibazo bikomeye byo gutsindwa mu rugamba. FARDC yakomeje kugaragaza intege nke mu kurwana, ndetse imitwe nka M23 n’abandi bayifatanyije bakomeje kwigarurira ibice byinshi bya Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo.
Umusesenguzi mu by’umutekano mu Karere k’Ibiyaga Bigari, yagize ati:
“Iyo abarwanyi bari ku ruhande rwa Leta batangiye gucika intege, ugasanga basaba kwifatanya n’umwanzi, ni ikimenyetso cy’uko ubushobozi bwa FARDC buri mu marembera. Ibi bizagira ingaruka zikomeye kuri politiki ya Kinshasa ndetse no ku mibanire yayo n’amahanga.”
Abaturage hagati y’imirwano
Muri byose, abaturage ni bo bakomeje kubabazwa kurusha abandi. Aho imirwano igiye ikaza, abaturage barimurwa ku ngufu, abenshi bakarara ku misozi no mu mashyamba batagira aho berekeza. Kutagira imiti, ibiryo n’amazi meza byatumye ubuzima bwabo burushaho kuba bubi.
Umubyeyi wo muri Lubumba yagize ati:
“Twarahungabanye. Abana bacu barwaye bwaki n’indwara zituruka ku isuku nke. Iyo bumvise amasasu bariruka, ariko aho barirukira hose nta mutekano uhaba. Turasaba isi yose kudutabara.”
Umuhamagaro ku rubyiruko
Iryo tangazo risoza rihamagarira urubyiruko n’abandi bose biyita abakunda igihugu kwifatanya n’abarwanyi ba AFC/M23/Twirwaneho. Bivugwa ko ari uburyo bwo kugarura “ubumwe bw’abanyekongo” kandi bakarwanya ubutegetsi bwa Kinshasa bwabayeho mu kinyoma.
Inyandiko yashyizweho umukono
Justin Mukungilwa; Umuvugizi, CVDP/Wazalendo/Sud-Kivu
Samadar Mwami WE Mbasi; Umunyamabanga n’Umuyobozi w’Intara, CVDP/Wazalendo/Sud-Kivu
Iyi nkuru irerekana ishusho y’ukuntu intambara mu Burasirazuba bwa Congo ikomeje kurushaho kuba ikibazo gikomeye. Abari bakomeye ku ruhande rwa FARDC batangiye gucika intege no kwemera ko bashukishijwe ibitari byo. Iyo mitwe yiyemeje kwifatanya na M23/Twirwaneho, bishobora guhindura isura y’intambara yose mu gihugu.
Niba koko ibi bikomeje, bizaba ari intangiriro y’ibihe bishya mu mateka ya politiki y’u Rwanda, u Burundi, Uganda ndetse na Kongo ubwayo, kuko nta gihugu na kimwe mu Karere gishobora kudahungabanywa n’uru rugamba ruri kwiyongera buri munsi.