EUGENE OFFICIAL

Amashuri yasabwe cyane n’abanyeshuri batsinze ibizamini bisoza amashuri abanza
AMAKURU

Amashuri yasabwe cyane n’abanyeshuri batsinze ibizamini bisoza amashuri abanza

Aug 23, 2025

Amashuri yasabwe cyane n’abanyeshuri batsinze ibizamini bisoza amashuri abanza

Mu Rwanda, buri mwaka abanyeshuri batsinze ibizamini bisoza amashuri abanza bahabwa amahirwe yo guhitamo amashuri yisumbuye bazakomezamo. Uko guhitamo akenshi kurangwa no gushakisha amashuri afite ireme ry’uburezi, abarezi bafite ubunararibonye, n’ahavugwa ubushobozi bwo kwita ku banyeshuri mu mibereho myiza n’ubumenyi bwisumbuye. Muri uru rwego, hari amashuri yagiye agaragara nk’ayakunzwe cyane, ndetse bamwe bakavuga ko kuyinjiramo ari intsinzi mu buzima bwa buri munyeshuri.

Uko bigaragara mu mibare yashyizwe ahagaragara, amashuri icumi yahanzwe amaso kurusha andi, aho buri shuri ryagaragaje kuba inzozi ku bihumbi by’abanyeshuri n’ubwo ryari rifite imyanya mike cyane ugereranyije n’abashakaga kwigamo.

  1. GS Saint Aloys Rwamagana ku isonga

Ku mwanya wa mbere haje GS Saint Aloys Rwamagana, ishuri rimaze kubaka izina mu gutanga uburezi bufite ireme, cyane cyane mu mashami ya siyansi. Ryasabwe n’abanyeshuri bagera kuri 23,770 mu gihe ryari rifite imyanya 162 gusa mu mwaka wa mbere w’amashuri yisumbuye. Ibi byerekana ko iryo shuri rifite ubushobozi buke bwo kwakira abanyeshuri ugereranyije n’uburyo rishakirwa ku rwego rw’igihugu.

Umwihariko wa GS Saint Aloys ni uburyo ritanga umuco (discipline) n’ubwitange, ndetse rikaba rifite abarimu benshi bafite ubumenyi mu mashami ya siyansi n’indimi. Ku banyeshuri benshi, gukandagira muri iri shuri ni intangiriro yo gutegura ahazaza haba mu burezi bw’icyiciro cya kabiri ndetse no mu mahirwe yo kwiga muri kaminuza zo hanze.

  1. Ecole des Sciences de Musanze: Ikibuga cy’abahanga mu mibare n’ubutabire

Ku mwanya wa kabiri haje Ecole des Sciences de Musanze, yasabwe n’abanyeshuri 20,153 mu gihe ifite imyanya 103 gusa. Ababyeyi n’abanyeshuri bavuga ko iri shuri ryubatse izina rikomeye kubera uburyo abanyeshuri barisozamo bakunze gutsinda ku manota yo hejuru, cyane mu masomo ya siyansi nka fiziki, ubugenge n’imibare.

Umwihariko waryo ni uburyo rishyira imbere imyitozo y’amasomo ishingiye ku bikorwa bifatika, aho abanyeshuri bahabwa amahirwe yo gukora ubushakashatsi no gusobanukirwa isano y’ibyo biga n’ubuzima bwa buri munsi. Iri shuri rikundwa cyane n’abanyeshuri bifuza kuba abashakashatsi, abaganga n’abahanga mu by’ikoranabuhanga.

  1. ES Kayonza Modern: Umwanya muto ku nyota nyinshi

Ku mwanya wa gatatu haza ES Kayonza Modern, ryasabwe n’abanyeshuri 17,295, mu gihe ryari rifite imyanya 21 gusa mu mwaka wa mbere w’amashuri yisumbuye. Uyu mubare uragaragaza ubusumbane bukomeye hagati y’abashaka kwigamo n’abo rishobora kwakira.

Umwihariko w’iri shuri ni uko rifite umuco wo gutanga ireme mu burezi rishingiye ku mikoranire myiza y’abarimu n’abanyeshuri. Abenshi mu baryigamo bamaze kubaka izina mu nzego zitandukanye, haba mu gihugu imbere no hanze. Ni isoko y’inzozi ku rubyiruko rwo mu Burasirazuba bw’igihugu, ariko bikaba bigoye cyane kuhiga kubera imyanya mike.

  1. Collège Saint André: Ishuri ry’inararibonye

Ku mwanya wa kane haje Collège Saint André, ryasabwe n’abanyeshuri 15,802 mu gihe rifite imyanya 144 gusa. Iri shuri rifite amateka maremare mu burezi bw’u Rwanda, rikaba ryarubatse izina ryo kuba isoko ry’abanyeshuri bafite ubumenyi buhagije mu mashami atandukanye, by’umwihariko indimi, siyansi n’amateka.

Umwihariko waryo ni uko ritanga uburere busesuye buhuza ubumenyi n’indangagaciro z’ubumuntu. Abaryigamo bakunze kwitabira amarushanwa mpuzamahanga bakitwara neza, ndetse rikaba rifite umuco w’iterambere riharanira kubaka abaturage bafite icyerekezo.

  1. GS Saint Joseph: Uburezi buhuje indangagaciro za gikristo

Ku mwanya wa gatanu haza GS Saint Joseph, ishuri ryashakishijwe n’abanyeshuri 14,910 mu gihe rifite imyanya 92 gusa. Umwihariko waryo ni uguhuza uburezi n’imyitwarire ishingiye ku mahame ya gikristo, bigatuma rifatwa nk’ishuri rifasha abana gukura bafite indangagaciro z’ubumuntu n’ubwitange.

Ni isoko ry’abanyeshuri benshi bakomeje kuba inkingi mu nzego z’uburezi, ubuyobozi no mu muryango nyarwanda.

  1. Lycée de Kigali: Izina rikomeye mu murwa mukuru

Ku mwanya wa gatandatu haza Lycée de Kigali (LDK), ryasabwe n’abanyeshuri 14,281 mu gihe rifite imyanya 38 gusa. Umwihariko waryo ni uko riri mu murwa mukuru, bigatuma rifatwa nk’ishuri rihurirwamo n’abanyeshuri bo mu ngeri zitandukanye z’igihugu.

LDK rifite amateka akomeye mu kwigisha amasomo y’indimi, siyansi ndetse n’ubumenyi bw’imibereho. Abaryigamo bakunze gukomeza amasomo yabo mu mashuri makuru akomeye, yaba ayo mu Rwanda cyangwa hanze.

  1. GSO Butare: Iri ku isonga mu kwakira abanyeshuri benshi

Ku mwanya wa karindwi haza G.S.O. Butare, ryasabwe n’abanyeshuri 13,029 mu gihe rifite imyanya 209. Mu mashuri yose yakunzwe cyane, GSO Butare niryo rifite imyanya myinshi yo kwakira abanyeshuri bashya.

Umwihariko waryo ni uburyo rifasha abana benshi, rikaba isoko y’ubumenyi bwagutse ku rwego rw’igihugu. N’ubwo rifite imyanya myinshi, ntabwo bihagije ku kuba ryakwirakwiza inyota y’abaryifuza bose. Niryo shuri rifite piscine (swimming pool) ya mbere nini mu gihugu yaryo bwite abanyeshuri bari muri club yo koga bitorezamo, ndetse bakaba banajya no mu marushanwa mpuzamahanga. Rinafite club nyinshi zirimo n’ikora ibirebana n’ama robots (robotics).

  1. Ecole des Sciences Byimana: Umurage wo kwigisha siyansi

Ku mwanya wa munani haza Ecole des Sciences Byimana, ryasabwe n’abanyeshuri 12,211 mu gihe rifite imyanya 92. Iri shuri rizwi cyane ku rwego rw’igihugu nk’isoko y’abahanga mu by’ubutabire, ubugenge n’imibare.

Umwihariko waryo ni uburyo ritanga ubumenyi buhanitse mu masomo ya siyansi, rikaba rifite abarimu bafite ubushobozi bwo gutegura abanyeshuri guhatana ku rwego mpuzamahanga.

  1. Ecole des Sciences de Gisenyi: Ishema ry’i Rubavu

Ku mwanya wa cyenda haza Ecole des Sciences de Gisenyi, ryasabwe n’abanyeshuri 11,775 mu gihe rifite imyanya 138. Umwihariko waryo ni uko rifatwa nk’ishema ry’Akarere ka Rubavu n’Intara y’Uburengerazuba muri rusange.

Abaryigamo bakunze gutwara imyanya myiza mu bizamini bya leta, ndetse rikaba rifatwa nk’ishuri ry’icyitegererezo ku rwego rw’igihugu.

  1. FAWE Girls’ School: Gutsindira umwanya ni nko guhabwa itike y’ahazaza heza

Ku mwanya wa cumi haza FAWE Girls’ School, ishuri ry’abakobwa rifite icyerekezo cyo guteza imbere uburezi bushingiye ku buringanire. Ryasabwe n’abanyeshuri 11,282 mu gihe rifite imyanya 138 gusa.

Umwihariko waryo ni uko rifasha abakobwa kugira ikizere no gukura mu bumenyi bw’ubumenyamuntu na siyansi, rikabategura kuba abayobozi n’abahanga mu bihe bizaza. Ni rimwe mu mashuri abereye u Rwanda isoko y’uburinganire mu burezi.

Isomo ryavuye muri aya mashuri 10

Kuva kuri GS Saint Aloys Rwamagana kugeza kuri FAWE Girls’ School, biragaragara ko amashuri akunzwe cyane n’abanyeshuri batsinze ibizamini bisoza amashuri abanza akenshi ari ayo muri Ecoles de Sciences cyangwa se afite amashami ya siyansi akomeye. Ibi bigaragaza uburyo igihugu cy’u Rwanda gikomeje gushora imari n’imbaraga mu guteza imbere siyansi n’ikoranabuhanga, nk’umusingi w’iterambere ry’ahazaza.

Ariko kandi, hagaragara ikibazo gikomeye cy’umubare w’abanyeshuri bashaka kwigamo ugereranyije n’imyanya ihari. N’ubwo GSO Butare ariyo yakira abanyeshuri benshi (209), abifuza kuhiga barenze ibihumbi 13. Ibi bisaba kongera imbaraga mu kongera umubare w’amashuri y’icyitegererezo cyangwa se kwagura ibyari bihari.

Aya mashuri icumi yerekana urugero rw’inyota y’uburezi bufite ireme mu bana b’abanyarwanda. Umwihariko wa buri shuri wubakiye ku mateka, indangagaciro, n’ubumenyi butangwa n’abarimu baryigisha. Nyamara ikibazo gikomeye kiracyari icy’imyanya mike, ituma ibihumbi by’abanyeshuri batsinze neza batabasha kwinjira aho bari bifuza.

Ubutumwa bukomeye ni uko mu gihe igihugu gikomeje guteza imbere siyansi n’ikoranabuhanga, hakenewe kongera imbaraga mu kongera ubushobozi bw’aya mashuri, kugira ngo amahirwe yo kwigamo atazaba aya bake gusa, ahubwo abe aya benshi bifuza kuzaba abayobozi b’ejo hazaza.