EUGENE OFFICIAL

Inzara zishobora gutanga amakuru y’ingenzi ku buzima bw’umuntu; kuba ikimenyetso cy’indwara zikomeye zirimo iz’umwijima, iz’umutima, n’iz’ubuhumekero
AMAKURU

Inzara zishobora gutanga amakuru y’ingenzi ku buzima bw’umuntu; kuba ikimenyetso cy’indwara zikomeye zirimo iz’umwijima, iz’umutima, n’iz’ubuhumekero

Aug 19, 2025

Inzara zishobora gutanga amakuru y’ingenzi ku buzima bw’umuntu; kuba ikimenyetso cy’indwara zikomeye zirimo iz’umwijima, iz’umutima, cyangwa z’ubuhumekero

Inzara zawe ntizikwereka gusa ubwiza cyangwa isuku yawe, ahubwo ni indorerwamo y’ibibera mu mubiri wawe imbere.

KBenshi iyo bavuze ku nzara batekereza gusa ku buryo bwo kwiyitaho, ku isuku cyangwa ku buranga bwo kuzitaho hakoreshejwe amavuta, amabara ndetse no kuzigabanya neza. Ariko abahanga mu by’ubuvuzi bemeza ko inzara zifite akamaro karenze kure kuba ishusho yo kugaragaza isuku, ahubwo zishobora gutanga amakuru y’ingenzi ku buzima bw’umuntu. Ni yo mpamvu benshi bavuga ko inzara ari “idirishya ryo kureba ubuzima bw’umubiri”.

Inzara nk’indorerwamo y’indwara

Inzara zikura gahoro gahoro, zikaba ziva ku gice cy’imbere mu rutoki zigasohokera hanze. Iyi mikurire yazo ituma ari zo za mbere zigaragaza impinduka iyo umubiri urwaye. Iyo umuntu afashwe n’indwara runaka, inzara ze zishobora guhinduka mu isura, mu ibara, cyangwa mu buryo zikomera.

Dr. Aline Uwase, inzobere mu ndwara z’uruhu mu bitaro bya Kaminuza bya Kigali (CHUK), avuga ko “umuntu ashobora kureba inzara ze akamenya ko hari ikintu kidasanzwe kiri kuba mu mubiri we. Inzara ni icyapa gitanga amakuru ku buzima rusange, cyane cyane iyo zihindutse mu buryo budasanzwe.”

Ibara ry’inzara: ikimenyetso cy’ingenzi

Bimwe mu bimenyetso bikunze kugaragara ku nzara ni ihinduka ry’amabara. Inzara zisanzwe zigira ibara ry’umweru ugaragaza ubuzima bwiza, ariko iyo zihinduye amabara bishobora kuba ikimenyetso gikomeye.

Umuhondo: Inzara zibaye umuhondo kenshi biganisha ku ndwara z’ubuhumekero nka bronchitis cyangwa ibibazo by’imyanya y’ubuhumekero. Zishobora kandi kugaragaza ubwandu bwa bagiteri cyangwa ifunguro ridafite intungamubiri zihagije.

Umukara cyangwa icyatsi: Akenshi biterwa n’ubwandu bw’udukoko twibasira inzara (fungal infections). Iyo byakomeje bishobora gutera uruhu ruri munsi y’inzara kwangirika.

Umweru cyane cyangwa umweru usa n’aho urabagirana: Ibi bishobora kuba ikimenyetso cy’indwara z’umwijima cyangwa indwara z’amaraso.

Imiterere n’imikurire y’inzara

Inzara zishobora kugaragaza indwara mu buryo zikura cyangwa se zubakitse.

Inzara zisatuye cyangwa zimena byoroshye: Zigaragaza ko umubiri ushobora kuba ubura imyunyu ngugu nka calcium na zinc. Abantu barwaye impyiko nabo bakunze kugira iki kibazo.

Inzara zifite utudomo twera (white spots): Akenshi biterwa n’imihangayiko cyangwa kubura proteyine.

Inzara zicikagurika nk’aho ari udutebe (spoon nails): Ibi ni ikimenyetso cy’indwara y’amaraso ituruka ku kubura zinc na fer mu mubiri (anemia).

Inzara zifite imiterere idasanzwe

Hari n’izindi mpinduka zigaragaza ibibazo bikomeye kurushaho:

Inzara zifite ishusho ya “clubbed nails”

 zigaragaza ko hari ikibazo gikomeye mu bihaha cyangwa mu mutima.

Inzara zifite imirongo y’ijimye (Beau’s lines): Akenshi zigaragaza ko umuntu yagize indwara ikomeye yatumye inzara zihagarika gukura mu gihe runaka.

Inzara n’imirire

Ubuzima bw’inzara z’umuntu bugira aho buhuriye cyane n’imirire. Inzara zikomeye kandi zifite ibara ryo mu rwego rwiza zigaragaza ko umuntu arya neza kandi afite intungamubiri zihagije. Iyo umuntu abuze iby’ingenzi nka proteyine, calcium, zinc cyangwa vitamin B12, inzara ze zihita zerekana impinduka.

Umuforomo Jean Bosco Mbarushimana wo mu Bitaro bya Kacyiru avuga ati: “Hari abakiriya benshi bigeze kudusanga bagira ikibazo cyo gucikagurika kw’inzara. Iyo twabapimye dusanga akenshi bafite ikibazo cyo kubura intungamubiri. Umuntu agomba kumenya ko ibyo arya bifite uruhare mu buzima bw’inzara ze.”

Umuco wo kwiyitaho

N’ubwo inzara zishobora kugaragaza indwara ziri mu mubiri, hari igihe nazo zangizwa n’imyitwarire yacu ya buri munsi. Abantu bakunda gusiga inzara amabara menshi adafite ubuziranenge, gukoresha imiti ikomeye ku isuku cyangwa kudaca neza inzara, bashobora gutuma zangirika cyangwa zikagaragara nabi.

Ni ngombwa kuzirinda udukoko no kuzibungabunga uko bikwiye. Kugira isuku ni intwaro ikomeye kuko ubwandu bwinshi buturuka ku mikorere mibi y’isuku.

Inzara ntabwo ari ibice by’umubiri by’inyongera gusa, ahubwo ni indorerwamo igaragaza uko ubuzima buhagaze. Guhinduka ku mabara, imiterere cyangwa gukomera kwazo bishobora kuba ibimenyetso bikomeye by’indwara ziri mu mubiri.

Abaganga bavuga ko umuntu utangiye kubona impinduka idasanzwe ku nzara ze akwiye kugisha inama inzobere, kuko bishobora kuba ikimenyetso cy’indwara zikomeye zirimo iz’umwijima, iz’umutima, anemia, cyangwa indwara z’ubuhumekero.

Nk’uko Dr. Uwase abivuga: “Inzara ni nk’idirishya ritwereka uko ubuzima buhagaze. Kuzirengagiza ni nko kwirengagiza indorerwamo igaragaza ukuri k’ubuzima bwawe.”