RDC: Umuhungu wa Perezida wa Uganda Yoweri Museveni yatangaje ko ashobora kwinjira Kisangani niba M23 ifashe Uvira
RDC: Umuhungu wa Perezida wa Uganda Yoweri Museveni yatangaje ko ashobora kwinjira Kisangani niba M23 ifashe Uvira
Goma, Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Kanama 2025; mu butumwa buteye impungenge ku mutekano mu burasirazuba bwa RDC, umuhungu wa Perezida wa Uganda, Yoweri Museveni, yategetse ingabo ze kwitegura kwinjira i Kisangani mu gihe umutwe w’inyeshyamba M23 wafata Uvira, umujyi ukomeye mu burasirazuba bwa RDC.
General @mkainerugaba, umuyobozi w’ingabo za Uganda muri iki gihe, yavuze ko:
“Niba abavandimwe bacu bo mu M23 bafashe Uvira, tuzanyura i Kisangani.”
Yongeyeho ko hari amakuru avuga ko abacanshuro b’abanyamahanga bagera ku bihumbi baturutse muri Salvador bari i Kisangani, kandi yemeza ko ashaka kubafata bose mu gihe cya vuba.
Uvira: Umujyi uherereye hafi y’umupaka w’u Burundi, wakunze kuba ahantu h’ibikorwa by’inyeshyamba. Uvira ni ingenzi ku mutekano w’akarere kuko ibikorwa by’inyeshyamba bishobora kugera ku mipaka y’ibihugu by’Afurika y’Iburasirazuba.
Kisangani: Umujyi ukomeye mu burasirazuba bwa RDC, uri mu karere ka Tshopo. Ni umujyi w’ingenzi ku butwererane n’ubucuruzi hagati y’ibihugu, ndetse n’uburyo bwo kugenzura ibikorwa by’inyeshyamba.
Abacanshuro cengezi b’abanyamahanga baturutse muri Salvador: Hari amakuru avuga ko aba bantu bari gufasha M23 cyangwa abandi mu bikorwa byabo i Kisangani, ibintu bishobora kongera impungenge ku mutekano w’abaturage n’akarere kose.
ubutumwa bwa Uganda
Uganda ishaka kugaragaza ubushake bwo gufasha no gukangurira M23 kwihutisha ibikorwa byabo mu burasirazuba bwa RDC.
Umutekano w’akarere: Uganda ifite inyungu mu kurinda umutekano w’igihugu ku mipaka, kuko ibikorwa bya M23 bishobora guteza imbere ubuhahirane hagati y’ibihugu.
Kwinjira i Kisangani: Ni intwaro ya dipolomasi n’ubutwari, igamije kugaragaza ko Uganda ifite ubushobozi bwo gufasha ibikorwa bya M23 no kurinda abaturage b’akarere.
Isesengura ry’akarere ka Kivu
Abasesenguzi ba dipolomasi bavuga ko ubutumwa bwa Uganda bushobora kongera umuvuduko w’ibiganiro byo gushimangira umutekano n’ubutwererane mu burasirazuba bwa RDC.
Gukoresha ingabo cyangwa gutangaza ubushake bwo kwinjira mu mujyi w’ingenzi nk’uyu bishobora gufasha mu gushyigikira ibikorwa bya M23.
Ibi bishobora kandi kugira ingaruka ku buryo ibihugu by’Afurika y’Iburasirazuba bihuriza hamwe mu gukemura amakimbirane y’inyeshyamba no kubungabunga amahoro.
Umuhungu wa Perezida wa Uganda, Yoweri Museveni, mu itangazo ryashizwe ahagaragara na General @mkainerugaba, umuyobozi w’ingabo za Uganda, yavuze ko bazagera i Kisangani mu gihe M23 yafashe Uvira.
Yavuze kandi ko hari abacanshuro b’abanyamahanga bagera ku bihumbi baturutse muri Salvador bari i Kisangani, kandi ko Uganda ishaka kubafata bose mu gihe cya vuba.
Ibi byatumye abaturage n’abasesenguzi ba dipolomasi mu karere batekereza ku ngaruka z’ubutumwa bwo gukangurira M23 kwihutisha urugamba no gukurikirana ibikorwa byabo.
- Uvira na Kisangani: Imiyoborere n’akamaro k’umutekano
Uvira ni urufunguzo mu bikorwa by’ubucuruzi n’umutekano.
Kisangani: Umujyi ukomeye mu burasirazuba bwa DRC, uba mu karere ka Tshopo. Ni ingenzi ku mutekano, ubucuruzi, n’imiyoborere y’akarere. Gutangaza ubushake bwo kwinjira i Kisangani ni uburyo bwo kugaragaza ubushobozi bwa Uganda.
Gushyiraho ingabo cyangwa gutangaza ubushake bwo kwinjira i Kisangani ni intwaro ya dipolomasi n’ubutwari igamije kugaragaza ubushake bwa Uganda bwo kurinda umutekano w’akarere.
Abasesenguzi bavuga ko ibi bishobora gukurura impungenge z’ibindi bihugu n’umuryango mpuzamahanga ku mutekano w’akarere.
- Abacanshuro b’abanyamahanga
Hari amakuru avuga ko i Kisangani hari abacanshuro b’abanyamahanga baturutse muri Salvador, bishobora gusobanura ko leta ka Kongo Kinshasa ifatanya n’abacanshuro ku rugamba ihanganyemo n’inyeshyamba za M23.
Ibi bishobora kongera ingaruka z’umutekano kuko bigaragaza ko ibikorwa bya M23 bishobora kugira imbaraga n’ubushobozi bwo kwaguka mu burasirazuba bwa DRC.
- Dipolomasi
Gutangaza ubushake bwo kwinjira i Kisangani bushobora kuba intwaro yo gutera ubwoba Leta ya Kongo Kinshasa, bigatuma bagabanya ibikorwa byabo cyangwa bagahagarika intambara.
Iki gikorwa kigaragaza kandi ubushake bwa Uganda bwo gukorana n’ibihugu by’Afurika y’Iburasirazuba mu gushimangira amahoro n’umutekano, kandi bikaba bishobora kongera imikoranire mu biganiro bya dipolomasi ku karere kose ka Kivu.
- Umutekano w’akarere ka Kivu
Kivu ifite amateka mabi y’imirwano n’inyeshyamba. Gutangaza ubushake bwo kwinjira i Kisangani bushobora kugabanya ubushobozi bw’abacanshuro, ariko kandi bishobora kongera umuvuduko w’ibiganiro by’ubutwererane hagati y’ibihugu.
Ni uburyo bwo gukurikirana amakuru y’ingenzi, gufasha mu biganiro byo gushimangira amahoro, no kugabanya ingaruka ku baturage n’ubucuruzi.