Intambara hagati ya FARDC/WAZALENDO na AFC/M23
Intambara hagati ya FARDC/WAZALENDO na AFC/M23
Tariki ya 8 Kanama 2025, mu masaha y’umugoroba, imirwano ikomeye mu karere ka Nzibira, mu ntara ya Kivu y’Amajyepfo, aho ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC) zikomatanyije n’umutwe wa Wazalendo bahanganye n’abarwanyi ba AFC/M23 mu duce twa Walungu na Walikale.
Ku isaha ya saa cyenda z’umugoroba (15h00), imbunda ziremereye n’izoroheje zatangiye guturitsa ibisasu mu misozi ya Nzibira, bitera ubwoba n’amahane bikomeye mu baturage b’ako gace. Iyi ntambara yakomeje kugeza mu masaha y’uyu munsi, ituma abaturage benshi bibasirwa bahunga inzu zabo byihuse.
Abagore n’abana, hamwe n’abaturage b’imidugudu ya Nzibira, baratakamba, basaba ubutabazi bwihuse kubera ko imirwano ikomeje gukaza umurego, bigatuma bibaza ku buzima bwabo n’ahazaza habo. Bimwe mu bice byibasiwe ni groupement ya Mulamba, umupaka wa Walungu na Shabunda, hamwe na village ya Kaniola, ku mupaka wa Walungu na Kabare.
Mu gihe abarwanyi ba AFC/M23 bamaze kubohoza agace ka Mulamba, FARDC na Wazalendo bakomeje imirwano, aho bahanganye mu misozi miremire yegereye amashyamba n’utubari duto twa Nzibira.
Imirwano kandi yakomeje muri territoire ya Walikale, mu secteur ya Wanyanga, ahantu hanini mu groupement ya Bushimo, mu mudugudu wa Buhashe hafi y’umuhanda uva Katobi werekeza Pinga. Abarwanyi ba FARDC na Wazalendo bateye M23 bari baturutse mu mashyamba ya Kitiriko mu burasirazuba bwa Kitshanga, ariko M23 yakomeje kugerageza gusubiza inyuma ibitero byabo, uko amakuru abivuga.
Mu mujyi wa Uvira, umuyobozi w’umutwe wa Wazalendo witwa FABB, hamwe n’abarwanyi bagera ku bihumbi 3000, bageze uyu munsi ku rugamba rwo guhangana n’umutwe wa AFC/M23. FABB yerekanye umusore witwa Sironi Byiringiro wafatiwe muri Minembwe mu mirwano.
Umuyobozi mukuru wa FARDC, Général Delphin Kalembe uzwi nka “Ngoma Nzito”, yasezeranyije abaturage ba Uvira ko azakomeza guhangana n’aba barwanyi ba AFC/M23 kugira ngo akureho umutekano muke.
FABB yavuze ko gahunda yabo ari ugukumira M23 mu mujyi wa Uvira kugira ngo badakomeza gutera imbere bakagana mu bindi bice by’igihugu nka Kalemie, Misisi, Lubumbashi, na Kindu, n’ubwo ibyo bizaba bigoye. Ati: “Niyo mpanvu yaje gukora urukuta rukomeye kugira ngo M23 itazabona aho imenera.” Yavuze kandi ko hari abandi ba général barenga 11 bari kumwe mu ntambara ziri mu bice bitandukanye bya Uvira.
Imirwano ikomeje gukaza ubukana, ubuzima bw’abaturage burahungabana cyane, kandi basaba ubufasha bwihuse bw’abarwanyi b’amahoro ndetse n’imiryango mpuzamahanga kugira ngo bafashe guhagarika iyi ntambara iteye ubwoba.
Abaturage barasabwa gukomeza kwirinda no guharanira umutekano wabo, bakamenyesha inzego zibishinzwe ibibera mu midugudu yabo. Ibikorwa byo gutabara abaturage no kubageza ahantu hizewe birakenewe cyane mu bihe biri imbere.
Impamvu z’imirwano
Umutwe wa AFC/M23 uhanganye cyane n’ingabo za leta za RDC (FARDC) ndetse n’andi matsinda y’ingabo nka Wazalendo. Intambara zikunze guterwa n’amakimbirane y’ubutaka, umutungo kamere, ndetse no kurwanya ubutegetsi bw’igihugu.
Mu bice bya Nzibira, iyi mirwano yagiye ikaze cyane bitewe n’aho uyu mutwe wa AFC/M23 wageze nyuma yo kubohoza agace ka Mulamba n’akandi ka Kaniola. Ibi byatumye FARDC na Wazalendo batangira ibitero byo gusubiza inyuma aba barwanyi.
Ingaruka ku baturage
Abaturage b’aka gace bahuye n’imihangayiko ikomeye:
Kwiruka no guhunga: Imirwano ikomeje gutuma abagore, abana n’abandi baturage benshi bahunga inzu zabo, bagerageza gushaka aho bajya ngo babe bavuye mu kaga.
Ibikomere n’urupfu: Ibisasu by’imbunda ziremereye n’izoroheje byateje ibikomere ku baturage batari bake, ndetse n’abantu bamwe bikekwa ko bishobora kuba byaratumye habaho abataba bashoboye.
Gutakaza umutungo: Inzu, ubuhinzi, n’ibindi bikorwa by’ubukungu byangijwe bikomeye, bigatuma abantu benshi biba abatishoboye.
Ubwoba n’agahinda: Umwuka w’ihungabana ukabije ugaragara mu baturage kubera guhora mu bihe by’amahano no kutagira aho bahungira.
Guhangana ku rugamba: FARDC na Wazalendo bari gukomeza ibitero mu rwego rwo gusubiza inyuma umutwe wa AFC/M23 no gukumira ikwirakwira ryabo mu bice bya Kalemie, Misisi, Lubumbashi na Kindu.
Guhuza abaturage n’inzego z’umutekano: Kubaka ubufatanye hagati y’abaturage n’inzego za gisirikare mu gucunga umutekano no gutanga amakuru y’ingenzi.
Kuganira ku mahoro: Mu gihe kiri imbere, hagomba gushyirwaho ibiganiro by’amahoro hagati y’impande zose kugira ngo harangizwe intambara z’akarengane n’ubwicanyi.
Imirwano ikomeje muri Nzibira igira ingaruka zikomeye ku mibereho y’abaturage, ku mutekano w’akarere ndetse no ku bukungu. Ibisubizo birambye bisaba imbaraga zihuriweho na leta, abaturage, ingabo, n’amahanga mu gushaka amahoro arambye no kubaka ubuzima bushya bwizewe muri ako gace.