RDC: Urupfu rw’Umuyobozi w’Ibiro bya Constant Mutamba, Bwana Me Alidor Kahisha Munemeka.
RDC: Urupfu rw’Umuyobozi w’Ibiro bya Constant Mutamba, Bwana Me Alidor Kahisha Munemeka.
RDC: page noire
Page noire (mu rurimi rw’igifaransa): “Urupapuro rw’umukara”, ni imvugo ikoreshwa mu itangazamakuru cyangwa ku mbuga nkoranyambaga iyo hatangajwe inkuru y’urupfu cyangwa impanuka ikomeye, ikaba ibabaje.
Ibisobanuro nyir’izina:
Habayeho urupfu rubabaje: Me Alidor Kahisha Munemeka, wari Umuyobozi w’ibiro (Directeur de cabinet) bya Minisitiri Constant Mutamba, yitabye Imana.
Mu magambo asobanutse kandi mu kinyarwanda, iyi nkuru “RDC – Page noire: Décès du Directeur de cabinet de Constant Mutamba, Maître Alidor Kahisha Munemeka” isobanura ibi bikurikira:
Page noire (mu gifaransa): ni imvugo ikoreshwa mu itangazamakuru iyo hatangajwe inkuru ihabanye n’ibyiza, cyane cyane urupfu cyangwa igihombo gikomeye
Me Alidor Kahisha Munemeka yari umuyobozi w’ibiro bya Ministeri ya Constant Mutamba, wahoze ari Minisitiri w’Ubutabera wa RDC.
Me Alidor Kahisha Munemeka, wari umuyobozi w’ibiro (directeur de cabinet) bya Minisitiri Constant Mutamba, yitabye Imana. Ibyatangajwe nk’“Urupfu rubabaje” cyangwa “Page noire” mu itangazamakuru.
Ni igihombo gikomeye mu bufatanye n’ubuyobozi bwa Minisitiri Mutamba, kuko Me Alidor yari afite inshingano zo kumufasha mu micungire y’ibiro bye bya buri munsi.
Umwuka mu buyobozi
Urupfu rwe rushobora guteza icyuho muri gahunda za ministeri by’umwihariko mu mikoranire ya hafi hagati ya Minisitiri n’abamufasha.
Inkuru nyinshi zitegerejwe
Hashobora gukurikira amakuru y’uko azasimbuzwa, impamvu y’urupfu, hamwe n’icyo igihugu kizatanga mu rwego rw’icyubahiro cyangwa ibyangombwa byaconswiwe.
Ni page noire. Ntabwo ari ku rupapuro gusa, ahubwo ni mu mitima ya bamwe mu banyepolitiki b’i Kinshasa, mu biro bya Minisiteri y’Ubutabera, no mu bwiru bw’inzego zifata ibyemezo muri Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Me Alidor Kahisha Munemeka, wari Umuyobozi w’ibiro bya Minisitiri Constant Mutamba, yitabye Imana bitunguranye. Ni inkuru yamenyekanye ku mbuga nkoranyambaga mu masaha ya mu gitondo kuri uyu wa kabiri, itangazwa mu buryo butaziguye na bamwe mu banyapolitiki b’ishyaka Nouvel Élan, hamwe na bamwe mu bakozi ba Leta.
Umwe mu bo bakoranye yagize ati:
“Yari umuntu utuje, utavugaga byinshi, ariko iyo yajyaga ku murongo ibintu byakorwaga. Ntiwamenyaga uko ateye, ariko byaragaragaraga ko ari inkingi ya mwamba.”
Ubumenyi n’imikorere ishingiye ku mategeko
Me Alidor Kahisha Munemeka yari umunyamategeko w’umuhanga. Yakoreye mu nzego zitandukanye z’ubutabera, mbere yo kujya gufasha Minisitiri Constant Mutamba, aho yamubereye umugaba w’imirimo ya buri munsi nk’umuyobozi w’ibiro (Directeur de Cabinet).
Izina rye ntiryavugwaga cyane mu itangazamakuru. Ntiyari umunyapolitiki usakuza. Yari igicumbi cy’ubwitonzi mu gihe Minisitiri we yari azwi nk’umuvugizi w’imvugo zishimangira igihagararo cya Leta n’iterambere ry’amategeko mu gihugu.
Uruhare mu miyoborere n’imishinga ya politiki
Me Alidor yari umwe mu bateguraga inama, ingendo, n’amadosiye y’amategeko Minisitiri Mutamba ashyikiriza Guverinoma. Abazi imikorere ye bavuga ko:
Yari umuhuza w’imitwe ya Leta mu gihe habaga ikibazo kijyanye n’imikoreshereze y’ubucamanza.
Yakoraga isesengura ry’imishinga y’amategeko, cyane cyane ayerekeye “réformes institutionnelles” (impinduka mu bigo bya Leta).
Yari umugenzuzi ukomeye w’inyandiko, ntiyemeraga ibyarimo amakosa.
Umwe mu bayobozi bakorana yavuze ko:
“Ibintu byinshi Mutamba yashyikirizaga Guverinoma cyangwa abadepite, byabaga byakozweho iperereza n’isesengura na Me Alidor. Iyo yabaga atari kubikurikirana, wabibonaga.”
Urupfu rudasobanutse neza: Umubabaro n’icyuho
Kugeza ubu, ntihatangajwe impamvu nyakuri y’urupfu rwe. Abantu bamwe bavuga ko yari amaze igihe arwaye; abandi bavuga ko byabaye bitunguranye mu gihe yari yitabiriye inama ku biro.
Icyakora, uko byagenda kose, hari ikivugwa: icyuho mu buyobozi. Kubera akamaro ke n’inshingano yari afite, hari abemeza ko urupfu rwe ruzagira ingaruka zikomeye ku mikorere y’iyo ministeri, by’umwihariko mu gihe RDC irimo ibihe bikomeye bya politiki n’amatora yegereje.
Icyo bivuze ku rwego rwa politiki n’ubutegetsi
Urupfu rwa Me Alidor rwinjiye mu gihe:
RDC iri mu bibazo by’umutekano bikomeye mu burasirazuba.
Hari impaka zikomeye ku ihinduka ry’itegeko nshinga, ku bijyanye n’ubuyobozi bukuru bw’igihugu.
Hari igipimo cy’imiyoborere igenda icika intege mu nzego zimwe na zimwe.
Abasesenguzi bavuga ko abantu nk’aba b’inzego za “kabine technique” (ibiro by’abaminisitiri) ari bo bashyira mu bikorwa ibyemezo bya politiki, bakanagenzura ko ibyo Leta itangaza bifite ireme. Iyo umwe muri bo apfuye, ntabwo bibabaza gusa; bihungabanya imiyoborere ishingiye ku bumenyi n’inama zihamye.
Mu gihe benshi bavuga ko Me Alidor atari izina ryari rizwi n’abaturage b’inkengero z’igihugu, ku barebwa n’imikorere y’ubutabera n’amategeko, yari umutima w’ibikorwa byinshi bitashyirwa ku karubanda.
Ntiyavugaga menshi, ariko yatumye abandi bavugira ku murongo.
“Yari umukozi w’igihugu. Wenda ntabwo azajya mu gitabo cy’amateka y’abanyepolitiki, ariko ibikorwa bye biri mu migendekere ya Leta,”
— Umukozi wa ministeri y’ubutabera
Uko Yari Azwi:
Me Alidor Kahisha Munemeka yari umunyamategeko w’umunyamwuga, uzwiho ubushishozi, gutuza no gukora atavugira hejuru. Yari inkingi ya mwamba mu mikorere ya Minisiteri y’Ubutabera. Yari afite inshingano yo gutegura no kugenzura inyandiko zose za ministeri, gusesengura imishinga y’amategeko, no guhagararira Minisitiri mu nama zitandukanye zifatirwamo ibyemezo by’igihugu.
Uruhare Rwe mu Miyoborere:
Yari umujyanama wihariye wa Minisitiri ku byerekeye amategeko n’imiyoborere.
Yagize uruhare rukomeye mu gutegura amavugurura y’amategeko mu gihugu.
Yari azwiho kuba inyangamugayo, udashukwa kandi utabogama mu myanzuro yafatwaga.
Impamvu z’Urupfu:
Ntizaratangazwa ku mugaragaro, ariko byemejwe ko yitabye Imana bitunguranye mu gihe yari akiri mu kazi.
Ingaruka ku Miyoborere:
Hari icyuho gikomeye mu buyobozi bwa Minisiteri y’Ubutabera.
Imishinga y’amategeko n’impinduka zari zitegerejwe bishobora gusubikwa.
Abakozi n’abaturage bibajije ku gaciro k’abakozi bitangira igihugu batavugwa cyane mu itangazamakuru.
Icyo abakozi ba Leta bamwibukiraho:
Me Alidor yibukirwa ku:
Bumenyi n’ubunyamwuga.
Ubumuntu n’ubushishozi.
Gukorera igihugu adategereje ibihembo.
Urupfu rwa Me Alidor Kahisha Munemeka ni igihombo ku gihugu, ku rwego rwa politiki, ubutabera n’imiyoborere. Yagiye atavugiye hejuru, ariko ibikorwa bye bizahora bivuga.
Ihumure n’Isengesho:
Twifurije iruhuko ridashira Me Alidor Kahisha Munemeka, kandi Imana ikomeze umuryango we, inshuti ze n’abakozi bagenzi be.