EUGENE OFFICIAL

Umukozi w’Imana cyangwa igikoresho cya politiki?
IYOBOKAMANA MU MAHANGA POLITIKE UMUTEKANO

Umukozi w’Imana cyangwa igikoresho cya politiki?

Jul 22, 2025

Umukozi w’Imana cyangwa igikoresho cya politiki?

 

Apôtre Mbayahaga Isidore akomeje gushinjwa guharabika u Rwanda no guhakirizwa ubutegetsi bwa CNDD-FDD.

 

Mu gihe igihugu cy’u Burundi gikomeje guhangana n’ibibazo by’ubukungu, inzara n’iyicarubozo rikorerwa bamwe mu baturage, bamwe mu banyapolitiki n’abayobozi b’amatorero barashinjwa gukoreshwa n’ubutegetsi mu buryo bwo guhumisha amaso rubanda ku kibazo nyamukuru cyugarije igihugu.

 

Apôtre Mbayahaga Isidore, wahoze ari umunyapolitiki mu ishyaka rya UPRONA, ubu uyobora itorero Hunga Icaha Ministry, ari mu bashinjwa kugira uruhare mu gukwirakwiza ubutumwa burimo guharabika igihugu cy’u Rwanda, akanashinjwa gukoresha indangagaciro z’iyobokamana mu nyungu za politiki.

 

Bamwe mu bamunenga bavuga ko kuva ubwo General Evariste Ndayishimiye (Neva) yafataga ubutegetsi, Mbayahaga yahinduye umurongo, maze atangira kwirengagiza ibibazo biri mu gihugu, ahubwo agashyira imbaraga mu gushimangira ko ubutegetsi buriho ari ubutagatifu no gushinja ibihugu by’amahanga, cyane cyane u Rwanda, ko aribyo nyirabayazana w’ibibazo by’abarundi.

 

Kuvanga ubutumwa bw’ijambo ry’Imana na politiki.

N’ubwo Mbayahaga yitwaza ijambo ry’Imana, bamwe mu bamwumva bavuga ko ibitekerezo atanga byiganjemo politiki ishyigikira CNDD-FDD, ndetse bigaragara ko arengera ibikorwa byinshi bya leta bikomeje kunengwa n’abatavuga rumwe nayo.

 

Abasesenguzi bavuga ko hari ikibazo gikomeye cyo gukoresha amatorero nk’ibikoresho bya politiki, aho abayobozi b’amadini bagirwa abavugizi b’ubutegetsi mu gihe nyamara bakabaye bashyira imbere ubuvugizi ku batotezwa n’abafite ibibazo by’ubuzima.

 

Abaturage bamwe barabaza: “Abarundi b’abakene nibo Imana yatumye Mbayahaga?”

Bamwe mu banyarwanda n’abarundi bakurikirana imbuga nkoranyambaga ze, bavuga ko Mbayahaga akoresha izina ry’Imana mu rwego rwo kwikururira inkunga no guhabwa icyubahiro, ariko ibikorwa bye bidasobanura inyigisho ya Gikirisitu, iranga urukundo n’ukuri.

 

Hari abavuga ko, iyo aba umukozi w’Imana by’ukuri, yakagombye gushyira imbere ubuzima bw’abaturage, gutabariza abatotezwa n’abari mu bukene, aho kuririmba indirimbo zisingiza ubutegetsi bukomeje gushinjwa guhonyora uburenganzira bwa muntu.

 

Bivugwa ko Mbayahaga yaba yaramaze kuba igikoresho cya politiki, aho agenda yibasira abatavuga rumwe n’ubutegetsi ndetse n’abaturanyi batifurizwa ineza na bamwe mu bayobozi ba CNDD-FDD.

 

Amashusho n’ubutumwa akwirakwiza kenshi bifatwa nk’uburyo bwo gukurura igikundiro n’inkunga ku rwego rwa politiki aho kubaka umutima w’ubwiyunge n’amahoro mu Burundi no mu karere.

 

Mu gihe mu Burundi hakomeje kuvugwamo ihungabana ry’uburenganzira bwa muntu n’ibibazo by’ubukungu, ikibazo cyo kwivanga kw’amadini mu bikorwa bya politiki kigomba kwitabwaho, cyane cyane iyo abayobozi b’amatorero batanga ubutumwa bushyigikira ubutegetsi mu buryo bubogamye.

 

Ubutumwa bw’Imana ntibugomba kuba urwitwazo rwo guhishira ibikorwa bihungabanya abaturage, cyangwa kubabera igikoresho cy’ubutegetsi bugamije kwikomeza ku butegetsi uko byagenda kose.

 

Nyuma yo gusurwa n’umukuru w’igihugu, Apôtre Mbayahaga Isidore akomeje kuvugwaho kwinjira muri politiki no kunenga abayobozi b’u Rwanda.

 

Apôtre Mbayahaga Isidore, umuyobozi w’itorero Hunga Icaha Ministry, ari mu bantu bakomeje kuvugisha benshi mu Burundi no mu karere, nyuma yo kugaragara atanga ibitekerezo bikarishye bya politiki, cyane cyane yibasira abayobozi b’u Rwanda.

 

Uyu muvugabutumwa umaze igihe azwi mu gihugu, yasuwe n’Umukuru w’Igihugu Evariste Ndayishimiye, mu gihe cyashize ubwo yitabiraga gahunda y’itorero rye. Ibi byakurikiwe n’ihinduka rikomeye mu myitwarire ya Mbayahaga, aho bamwe bavuga ko yahise “amera amababa”, atangira gutanga ubutumwa bwibasira ibihugu by’abaturanyi n’abatavuga rumwe n’ubutegetsi bwa CNDD-FDD.

 

Kwinjira mu bibazo bya politiki byo mu karere

Ubutumwa atanga ku mbuga nkoranyambaga ndetse no mu biganiro bitandukanye, akenshi bugaragaramo amagambo akomeye agaragaza gushinja no kunenga u Rwanda, ndetse no kwamamaza ibikorwa bya leta y’u Burundi. Ibi byatumye bamwe bamushinja gukoresha indangagaciro z’iyobokamana mu nyungu za politiki, aho kwita ku butumwa bw’ijambo ry’Imana.

 

Abasesenguzi baratabaza: “Amatorero ntakwiye kuba igikoresho cya politiki”

Bamwe mu basesenguzi bavuga ko iyi mibanire hagati y’ubuyobozi bw’itorero rya Mbayahaga n’ubutegetsi buriho ikwiye kwitabwaho, kuko gukoresha amadini mu nyungu za politiki bishobora gutuma rubanda bibagirwa ibibazo nyakuri bibugarije, nk’ubukene, uburenganzira bwa muntu n’umutekano muke.

 

Hari impungenge ko bamwe mu bayobozi b’amatorero bashobora kuba baragizwe ibikoresho byo gukwirakwiza ubutumwa bwa politiki, ndetse bagahinduka abavugizi b’ubutegetsi aho kuba ijwi ry’abababaye n’abatotezwa.

 

Icyo bivuze ku ihame ry’ukwemera n’ubwigenge bw’itorero

Mu gihe Apôtre Mbayahaga akomeje guhamya ko ibyo akora abikora mu izina ry’Imana, hari abamunenga bavuga ko ijwi rye ryatangiye gutandukira inshingano z’itorero, rikaba rikoreshwa mu rwego rwo gushimangira ubutumwa bwa politiki n’ivangura mu karere.

 

Bamwe mu bayoboke b’itorero rye ndetse n’abakurikirana ibikorwa bye, batangaza ko bahangayikishijwe n’ukuntu ubutumwa bw’itorero bushobora kuba bwarahindutse urubuga rwa politiki, aho kuba indiri y’ihumure n’iyigisho zishingiye ku ijambo ry’Imana.

 

Ihuriro ry’amadini na politiki rigomba kwitabwaho, cyane cyane mu bihe nk’ibi aho akarere k’u Burasirazuba bwa Congo n’ibihugu bituranye bikomeje guhura n’ibibazo by’umutekano n’amagambo asebanya hagati y’abayobozi. Iyobokamana ry’ukuri rigomba kuba urumuri, si urwembe.

 

Ubutumwa bw’abavugabutumwa bukwiye gushingira ku mahoro, ubwiyunge n’ukuri, aho kuba igikoresho cy’ubutegetsi cyangwa icumu rihonyora amahame y’ubwigenge, ukwemera, n’uburenganzira bwa muntu.

 

Mbayahaga yasenye ishyaka rya UPRONA yahozemo, agereranywa n’umunyarwanda KAJUGA Robert kuko agambanira abo bafitanye isano.

 

Mbayahaga Isidore, uwahoze ari umuyoboke w’umugambwe (ishyaka) UPRONA, arashinjwa gusenya ishyaka no kugambanira abamwizeye.

 

Mu gihe hari impaka zishingiye ku ruhare rw’amadini mu buzima bwa politiki y’u Burundi, bamwe mu banyapolitiki bo hambere barimo Apôtre Mbayahaga Isidore, bakomeje gushyirwa mu majwi n’abaturage ndetse n’abakurikiranira hafi ibibera mu gihugu, ko bahindutse ibikoresho by’ubutegetsi, bashinjwa kandi kugambanira abo bahoze bafatanya urugendo rwa politiki.

 

Mbayahaga, wamenyekanye nk’uwahoze mu ishyaka rya UPRONA, ubu ashinjwa ko ari umwe mu barisenye, kubera guhindura umurongo n’intego zarigenderwagaho.

 

Agereranywa na Kajuga Robert: “Umunyarwanda wagambaniye abe”

Bamwe mu basesenguzi batangira kumugereranya n’uwahoze ari umuyobozi w’Interahamwe mu Rwanda, Kajuga Robert, wamenyekanye nk’”umugambanyi” wagambaniye abo basangiye inkomoko. Kajuga, nk’uko amateka abyerekana, yafatanyije n’abateguye Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, kandi bivugwa ko yari asanzwe ari mu miryango y’Abatutsi.

 

Mu buryo bujya gusa n’ubwo, Mbayahaga Isidore nawe aregwa na bamwe mu bo bahoze mu ishyaka rimwe ko yahindutse igikoresho cy’ubutegetsi bwa CNDD-FDD, abereye umuvugizi aho kuba ijwi ry’abahoze ari abanyamuryango b’ishyaka rya UPRONA cyangwa ry’abaturage bababaye.

 

Ibihe by’imvururu n’imyitwarire itavugwaho rumwe

Nyuma yo kwinjira mu itorero Hunga Icaha Ministry, Mbayahaga yakomeje kugaragara cyane mu ruhando rwa politiki, cyane cyane mu bitangazamakuru n’imbuga nkoranyambaga, aho agenda atanga ibitekerezo bishingiye ku kunenga abayobozi bo mu Rwanda ndetse no gushyigikira ibikorwa bya Leta iriho.

 

Ibi bikorwa byatangiye gufatwa nk’urugamba rwa politiki ruyobowe n’umuntu wihishe inyuma y’urwego rw’iyobokamana, ibintu bitavugwaho rumwe n’abarundi benshi bibaza niba amatorero agikora umurimo wayo cyangwa atangiye kuba imashini ya politiki.

 

Abayobozi b’amadini n’uruhare rwabo mu kubiba amacakubiri

Hari impungenge zikomeye ko iyo mibanire ya hafi y’amadini n’ubutegetsi ishobora kuba ishyira igihugu mu kaga, cyane cyane iyo abayobozi b’amadini batangiye guhinduka abanyapolitiki batagira impuhwe, bagamije gusa kwiyegereza ubutegetsi, kumenyekana no guhabwa imyanya.

 

Mbayahaga, nk’uko bamwe babivuga, yahisemo kugambanira abari baramwizeye, yivumbura ku ishyaka ryamuhaye isura ya politiki ndetse atangira gushaka kwigaragaza nk’umuvugizi w’ubutegetsi bushinjwa ibibazo by’uburenganzira bwa muntu n’ihutaza ku batavuga rumwe naryo.

 

N’ubwo Mbayahaga akomeje kwiyita umukozi w’Imana, ibyo akora byatangiye gutera benshi urujijo: Ese koko arahamagarirwa umurimo w’Imana, cyangwa se yahuye n’irari ry’ubutegetsi?

 

Nk’uko amateka yerekanye ko bamwe mu bayobozi nka Kajuga Robert bagambaniye bene wabo, hari abibaza niba n’i Burundi hari abanyamuryango b’amadini cyangwa amashyaka bahindutse abacurabwenge b’amacakubiri, bishingikirije imyemerere kugira ngo barengere inyungu zabo bwite.

 

🖊 Iyi nkuru yateguwe hashingiwe ku makuru y’imvaho y’abaturage, abanyapolitiki b’inararibonye, ndetse n’amateka yo mu karere k’ibiyaga bigari.