EUGENE OFFICIAL

Bihinduye isura, indege itinyitse ya SUKHOI ku rugamba rwo kurwanya abayiguriye.
MU MAHANGA POLITIKE UMUTEKANO

Bihinduye isura, indege itinyitse ya SUKHOI ku rugamba rwo kurwanya abayiguriye.

Jul 13, 2025

Bihinduye isura, indege itinyitse ya SUKHOI ku rugamba rwo kurwanya abayiguriye.

 

Nyuma y’amezi menshi indege ya gisirikare yo mu bwoko bwa SUKHOI isenyutse ikanatereranwa ku kibuga cy’indege cya Goma kubera igitutu gikomeye cy’ingabo za Leta (FARDC), iyi ndege yashoboye gusubizwa mu kazi. Ibi byashobotse biturutse ku musore ukomoka i Masisi, wize gutwara indege z’intambara n’imikoranire yazo n’ingabo zo hasi, mu gihugu kiri hanze y’umugabane wa Afurika.

Uwo musore si wenyine. Hari n’abandi basore bane bakomoka mu mutwe w’inyeshyamba wa M23, baherutse kurangiza amasomo yihariye ku gutwara kajugujugu z’intambara. Ibi ni iby’ingenzi cyane kuko ari ubwa mbere uyu mutwe urebwa nk’uwatangiye kugera ku rwego rwa tekiniki nk’urw’ingabo za Leta.

Ibi bivuze ko M23 irimo kugera ku rwego rw’ubushobozi bwo kugaba ibitero by’indege, ibintu byari bisanzwe ari iby’igisirikare cya Leta gusa. Ibi bishobora guteza impinduka zikomeye mu ntambara, bigatera ubwoba ingabo za FARDC n’abafatanyabikorwa bazo. Ubushobozi bwo kugenzura ikirere bushobora gufasha mu guhiga neza ibirindiro by’umwanzi, gutera inkunga ingabo zo hasi, no guteza ihungabana rikomeye ku mutima w’umwanzi.

Ikindi gikomeye ni uko aba basore baturuka mu bice bifite igisobanuro gikomeye muri uru rugamba: Masisi, Kalehe na Rutshuru. Kuba aba bahungu baratojwe mu buhanga bw’intambara yo mu kirere ni ikimenyetso cy’uko M23 iri kuva ku rwego rwa “mutwe w’inyeshyamba” isanzwe, igatangira kuba ingabo zifite imiterere ya politiki n’iya gisirikare, zirimo abatekinisiye n’abapilote.

Gusana indege ya SUKHOI no kongerera ubumenyi urubyiruko ruri muri M23 mu bijyanye n’intambara yo mu kirere ni intambwe ishobora guhindura byinshi. Ibi bishobora gutuma M23 igira ubushobozi bushya bwo kurwana, ndetse bigatuma FARDC ihura n’ibibazo bikomeye mu kwirwanaho no kurinda igihugu.

Intambara mu Burasirazuba bwa Kongo ntishobora kuba ikiri iy’amasasu n’ibisasu gusa ishobora kuba itangiye kujya mu bice bitatu: ubutaka, ikirere, n’amarangamutima.

 

ISESENGURA RY’IMBONANKUBONE:

M23 mu nzira yo kuba ingabo za gisirikare zifite ubushobozi bwo mu kirere?Icyatangiye nk’umutwe w’inyeshyamba, kirimo kuvamo igisirikare cy’umwuga?

Kuva ivuka ry’umutwe wa Mouvement du 23 Mars (M23), ibikorwa byawo byibandaga ku ntambara zisanzwe zo ku butaka. Ariko gusanwa kwa SUKHOI, no kohereza abarwanyi kwiga gutwara indege n’amakajugujugu y’intambara bigaragaza ihinduka ry’icyerekezo. M23 irimo kugenda ishyira imbaraga mu kurushaho gushimangira imiterere yawo nk’igice cy’umutwe wa politiki n’igisirikare, si inzangano gusa.

 

Intambara ya tekinoloji: RDC yinjira mu ntambara y’ikirere?
Ibihugu byinshi muri Afurika ntibiragera ku rwego rwo kugira ubushobozi bw’intambara yo mu kirere buhagije. Kuba umutwe nk’M23, udashyigikiwe n’igihugu gifite ubutegetsi buzwi, ushobora gusanira indege ya gisirikare no gutegura abapilote, ni ikimenyetso gikomeye cy’uko intambara yageze mu cyiciro cya tekinoloji. Ibi bizana ihinduka ry’imiterere y’intambara n’uburyo bwo kuyirwana.

 

Aho ubushobozi bwa M23 bushobora kugera:

Ubushobozi bwo kugaba ibitero byihuse ku birindiro bya FARDC, kugenzura ikirere byaba bifite ingaruka zikomeye ku miterere y’intambara, kongera igitutu cya politiki kuri Leta ya Kinshasa n’abafatanyabikorwa bayo.

 

Igisobanuro cy’ubushobozi bwabo bwo mu kirere:

Ibirindiro bya FARDC n’ibikoresho byabo byiba mu kaga k’ibitero byo mu kirere, bigatuma ubushobozi bwabo bwo kwirwanaho bugabanuka. Ubushake n’akanyabugabo k’abarwanyi ba M23 bushobora kwiyongera kuko babona ko barimo kujya ku rwego rurenze urwo bariho. Kubura kw’indege z’intambara mu ngabo za Leta bishobora gutuma M23 ifata icyemezo cyo gukomeza gusatira no kwigarurira uduce twinshi.

 

Igikomeye kurushaho: Aho aba bahungu bato bize n’icyo bisobanuye

Kuba aba bapilote bato baratojwe mu gihugu cyo hanze y’Afurika bitanga icyizere cy’uko bafite ubumenyi bugezweho, bushobora gukoreshwa neza kurusha uko ingabo za Leta zabyifashisha.

 

Intambara irahindutse

Niba mbere M23 yari umutwe w’abantu barwana bifashishije imbunda zisanzwe, ubu barimo kugera ku rwego rw’intambara y’ikirere, bikaba bishobora guhindura burundu uko iyi ntambara yafatwaga. Uko bigaragara, ubushobozi bwo mu kirere si urwunguko rwa gisirikare gusa, ahubwo ni igikoresho cya politiki, intwaro ku ngabo za Leta, ndetse n’ikirango cy’ubushobozi bwo kwiyemeza gushyiraho imiterere mishya y’ubutegetsi muri Kivu y’Amajyaruguru n’Uburengerazuba bwa RDC.

Iki ni igihe cy’ingenzi ku bashinzwe umutekano, abasesenguzi ba politiki y’akarere, ndetse n’abafata ibyemezo bya dipolomasi, RDC ishobora guhura n’ihungabana rikomeye kurusha iryo yigeze kubona.