IRAN: Igihe cyo guherekeza abaguye mu ntambara na Israël; igihugu cyateguye imihango y’icyubahiro.
IRAN: Igihe cyo guherekeza abaguye mu ntambara na Israël; igihugu cyateguye imihango y’icyubahiro.

Téhéran, ku wa Gatandatu, tariki ya 28 Kamena 2025, Leta ya Iran yatangiye imihango y’icyubahiro ku rwego rw’igihugu yo guherekeza abasirikare bakuru n’abashakashatsi mu by’ubumenyi bwa kirimbuzi (nucléaire) bishwe mu ntambara imaze iminsi 12 yatangijwe na Israël.

Iyi mihango irabera mu murwa mukuru Téhéran, aho hatangajwe ko abarenga 60 barimo n’abakomanda bo ku rwego rwo hejuru n’abahanga mu by’ingufu za kirimbuzi bishwe mu mirwano.
Iyi mihango ibaye ku munsi wa kane w’agahenge, mu gihe Perezida Donald Trump wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika yibutsa ko ashobora kongera gukubita Iran ibisasu, nibaramuka bagumye muri gahunda zo gutunganya uranium.
Imihango y’icyubahiro
Televiziyo y’igihugu ya Iran yatangaje ko imihango yatangiye saa mbili za mu gitondo (8:00 ku isaha ya Téhéran), abantu benshi bateraniye ku kibuga cya Enghelab (Revolusiyo), bagana ku kibuga cya Azadi.
Amasanduku y’abapfuye yarimo amabendera ya Iran, agaragaraho amafoto y’abapfuye bambaye imyambaro ya gisirikare, yanyuze mu mihanda izwi cyane, abaturage bayafata nk’abahowe igihugu (martyrs).
Perezida mushya Massoud Pezeshkian nawe yitabiriye imihango, nk’uko byemejwe na televiziyo y’igihugu.
Abahitanywe n’intambara
General Mohammad Bagheri, wari ukuriye ingabo za Iran (zaba iza gisirikare zisanzwe, iza Gardiens de la Révolution, n’izishinzwe ibisasu bya misile), ni we mukuru wabo warasiwe bwa mbere ku munsi wa mbere w’intambara.
Yaguye hamwe n’umugore we n’umukobwa we.
Kugeza ubu, nk’uko byatangajwe na Minisiteri y’ubuzima ya Iran, intambara y’iminsi 12 yishe abaturage basivili 627, abandi barenga 4,900 barakomereka.
Ku ruhande rwa Israël, ibitero bya Iran byishe abantu 28 nk’uko byatangajwe na Tel Aviv.
Ibitero by’Amerika & Ibyavuzwe na Donald Trump
Ku itariki ya 21-22 Kamena, Amerika yagabye ibitero kuri site eshatu za kirimbuzi muri Iran, yiyunga ku rugamba rwari rwatangijwe na Israël kuva ku ya 13 Kamena.
Trump yihanangirije Iran ko bazongera kuyitera nibaramuka bongereye ingano ya uranium ku rwego rubemerera gukora intwaro za kirimbuzi.
Yavuze ko yamenye aho Ali Khamenei yari yihishe ko yashoboraga kubigiraho uruhare mu kumuhitana.
Trump yavuze mu magambo akarishye ku rubuga rwe Truth Social, ko yihoreye kuri Khamenei, ariko abwira isi ko Iran “yahawe isomo rikomeye.”
Iran yahakanye ko ishaka gukora intwaro za kirimbuzi, ishimangira ko igamije gusa gahunda ya kirimbuzi ya gisivili.
Yahakanye kandi ko izasubukura ibiganiro na Amerika ku bijyanye na kirimbuzi, n’ubwo Trump yari yabitangaje i La Haye mu nama ya NATO.
Minisitiri w’ububanyi n’amahanga wa Iran, Abbas Araghchi, yasubije ati:
“Niba Perezida Trump ashaka kugirana amasezerano, agomba guhagarika amagambo yubuye no kubangamira icyubahiro cya Ayatollah Khamenei, kuko ibyo birengera abayoboke be babarirwa muri za miliyoni.”
Yongeyeho ati: “Abanya-Iran ni abanyamuryango b’umuryango ukomeye kandi wifitiye icyubahiro. Ntibapfobya ibyo bakora iyo bari kwerekana ubushobozi bwo gutera Israël ngo ihungire kuri ‘Papa’ (Amerika). Icyubahiro cyizana icyubahiro. Umutima mwiza nawo uzana umutima mwiza.”
Icyo bivuze mu mugambi mugari:
Iran irashaka kugaragaza ko itarimo gutsindwa no kwicwa bucece, barahanganira icyubahiro, barashyingura ababo nk’intwari.
Amerika na Israël barashaka gukomeza gutera igitutu Iran, ariko Iran nayo irerekana ko itarimo gusaba imbabazi cyangwa gutinya.
Iyi mihango y’icyubahiro ni ikirango cya politiki ya Iran, kigaragaza ko igihugu kititeguye gusubira inyuma n’ubwo cyatakaje abayobozi bakomeye. Ariko kandi, ubwumvikane n’agahenge biracyari bike, kuko Trump ashyiraho iterabwoba, naho Iran yihagararaho ikoresheje amagambo akomeye.
Akarere k’uburasirazuba bwo hagati (Moyen-Orient) karacyari mu miyaga y’intambara, ububabare, n’impaka z’urudaca ku ntwaro za kirimbuzi.