EUGENE OFFICIAL

INTAMBARA: Ibyaranze ijoro ryo kuwa kabiri hagati ya Israel na Iran (Amafoto)
AMAKURU POLITIKE

INTAMBARA: Ibyaranze ijoro ryo kuwa kabiri hagati ya Israel na Iran (Amafoto)

Jun 18, 2025

Umunsi wa gatandatu w’intambara iri hagati ya Iran na Israel wagaragayemo ibitero bikomeye byahuriranye hagati y’impande zombi. Mu ijoro ryo ku wa Kabiri, Iran yakoze ibitero by’indege n’ibisasu ku bice bitandukanye birimo n’Umujyi wa Tel Aviv hamwe n’ahandi hagenzurwa na Israel mu misozi ya Golan. Israel na yo ntiyacogoye, igaba ibitero ku nyubako zitandukanye harimo n’iyitwa Imam Hussein University iherereye mu murwa mukuru Tehran. Iran yahise yihorera igaba igitero ku kigo cy’ubushakashatsi kizwi nka Weizmann Institute giherereye muri Israel.

Ibikorwa bya gisirikare birimo n’uduce tutavugwa cyane mu itangazamakuru bikomeje kwiyongera. Iran ivuga ko yamenye aho hakorerwa ibikorwa bijyanye no gucunga umutekano hifashishijwe utudege tw’intambara tw’ubwenge (drones), ndetse no gukusanya amakuru na serivisi za Mossad.

Mu bitero byayo, Iran yarashe indege nini yo mu bwoko bwa Hermes UAV, ikoreshwa na Israel mu bikorwa byo gutera no gukusanya amakuru. Iyi ndege ifite agaciro kagereranywa hagati ya miliyoni 18 na miliyoni 30 z’amadolari y’Amerika, ikaba iri mu zigezweho Israel ikoresha mu gisirikare cyayo.

Ku rundi ruhande, Israel yatangaje ko yagabye ibitero ku bikorwaremezo bikora isuku y’ubutare bwa Uranium muri Iran, ibintu bishobora kuba bigamije guhungabanya gahunda y’iki gihugu ijyanye n’ingufu za nikleyeri.

Mu bindi byaranze uyu munsi, uwahoze ari Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yatangaje ko Iran igomba guhagarika ibikorwa bya gisirikare nta yandi mananiza. Yongeraho ko Amerika ifite ubushobozi bwo kugenzura ikirere cya Iran, anavuga ko ibikoresho Iran ifite bitagera ku rwego rwa gisirikare ry’igihugu cye. Trump yanatangaje ko amahirwe Iran yari ifite yo kwirinda ko Amerika yivanga muri iyi ntambara agenda agabanuka uko iminsi ishira.

Ibi byakurikiwe n’itangazo ry’umutwe wa Houthi uri muri Yemen, wemeje ko naramuka abonye Amerika yinjiye byeruye mu ntambara, nawo uzahita ugaba ibitero ku nyungu zayo.

Iran nayo ntiyicaye ubusa – hari impungenge ko ishobora gutangira kurasa ku ngabo za Amerika ziri mu bihugu bihana imbibi nayo.

Ingabo za Amerika ziri mu karere k’Uburasirazuba bwo Hagati ziri kwitegura, mu gihe indege zitwara ibitoro bya gisirikare (fuel tankers) zikomeje kugera muri ako karere ziturutse i Burayi.

Nubwo Iran itigeze itangaza umubare w’abantu baguye muri ibyo bitero yagabye kuri Israel, imbuga zigaragaza uko Iran ibona iyi ntambara zashyize hanze amafoto agaragaza ibice bya Tel Aviv byibasiwe n’umuriro.

Ikindi gishya cyagaragaye ni uko Iran yakoresheje bwa mbere igisasu kirasa vuba cyane kizwi nka Fattah-1.

Amakuru aturuka mu mbuga zitangaza iby’intambara ya Israel agaragaza ko Iran imaze kurasa misile zirenga 400 kuri Israel, izigera kuri 40 zikaba zageze ku butaka bw’iki gihugu. Abantu 24 bamaze kwitaba Imana naho abarenga 800 barakomeretse.

Ku ruhande rwa Iran, haravugwa abantu barenga 450 bamaze guhitanwa n’iyi ntambara, harimo n’abayobozi bakuru mu gisirikare cyayo.